ใครบ้างเสี่ยงเป็น “ความดันโลหิตสูง” ภัยเงียบที่ต้องระวัง

posted: 1 year ago
ใครบ้างเสี่ยงเป็น “ความดันโลหิตสูง” ภัยเงียบที่ต้องระวัง

comments

ความดันโลหิต เป็นแรงดันในเส้นเลือดแดงมี 2 ค่าคือ ค่าความดันขณะหัวใจบีบตัว (ค่าตัวบน) และค่าความดันขณะหัวใจคลายตัว (ค่าตัวล่าง) ซึ่งใช้หน่วยวัดเป็นมิลลิเมตรปรอท ซึ่งในคนที่อายุ 18 ปี ขึ้นไปค่าความดันโลหิตไม่ควรเกิน 120/80 มม.ปรอท ส่วนผู้ที่มีค่าความดันโลหิตอยู่ระหว่าง 120–139/80-89 มม.ปรอท จัดว่าอยู่ในกลุ่มเสี่ยง อย่างไรก็ตาม ความดันโลหิตสูง ขึ้นกับอายุและสัดส่วนของร่างกาย รวมปัจจัยอื่นๆ ที่ส่งผลให้ความดันโลหิตสูงขึ้นชั่วคราว เช่น อารมณ์ หรือ ลักษณะกิจกรรมที่ทําในแต่ละวัน



ความดันโลหิตสูงเป็นอย่างไร

ความดันโลหิตสูง หมายถึง การมีค่าความดันโลหิตตัวบน 140 มม.ปรอท หรือมากกว่า หรือมีค่าความดันตัวล่าง 90 มม.ปรอท หรือมากกว่า (โดยวัดหลังจากนั่งพัก 5 นาที และวัดซ้ำใน 2-3 วันต่อมา)
สาเหตุของโรคความดันโลหิตสูง มีส่วนน้อยที่ทราบสาเหตุว่าเป็นจากโรคอื่น ส่วนใหญ่ไม่ทราบสาเหตุ ซึ่งพบได้ในผู้ใหญ่และผู้สูงอายุ
กลุ่มที่มีปัจจัยเสี่ยงต่อความดันโลหิตสูง คือกรรมพันธุ์ อ้วน ไขมันในเลือดสูง ขาดการออกกำลังกาย และรับประทานอาหารเค็ม


ประเภทของโรคความดันโลหิตสูง

• ประเภทที่มีสาเหตุจากโรคอื่น เช่น โรคเนื้องอกที่ต่อมหมวกไต ภาวะไตวาย โรคเนื้องอกของสมอง ภาวะครรภ์เป็นพิษ การได้รับยาหรือสารบางชนิด เป็นต้น ซึ่งพบชประมาณร้อยละ 5 – 10 ของผู้ป่วย
• ประเภทที่ไม่ทราบสาเหตุ พบประมาณร้อยละ 90 – 95 ของผู้ป่วย ส่วนใหญ่ตรวจพบโดยบังเอิญ โดยมักพบในผู้ใหญ่ ผู้สูงอายุ หรือกลุ่มที่มีปัจจัยเสี่ยงต่อความดันโลหิตสูง คือ กรรมพันธุ์อ้วน ไขมันในเลือดสูง ขาดการออกกําลังกายและรับประทานอาหารเค็ม


อาการแสดงของโรคความดันโลหิตสูง

ประมาณครึ่งหนึ่งของผู้มีความดันโลหิตสูงจะไม่มีอาการ จึงไม่รู้ว่าตนเองจะแสดงอาการก็เมื่อเป็นมากและเป็นนาน อาการที่พบก็เช่น ปวดศีรษะบริเวณท้ายทอยในตอนเช้า อาจมีคลื่นไส้หรือ ตามัวร่วมด้วย ส่วนอาการที่พบในคนที่ความดันโลหิตสูงระดับรุนแรง หรือความดันโลหิตเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว คือมีเลือดกําเดาออก เหนื่อยง่าย เพราะหัวใจต้องรับภาวะของความดันโลหิตสูงนาน


การรักษา

โรคความดันโลหิตสูงไม่สามารถรักษาให้หายขาด แต่สามารถควบคุมให้อยู่ในระดับปกติได้ เพื่อป้องกันความเสื่อมของอวัยวะต่างๆ โดยใช้ยาร่วมกับการปรับพฤติกรรมในชีวิตประจําวันให้เหมาะสม รวมทั้งการรับประทานยาเพื่อควบคุมความดันโลหิตสูงร่วมด้วยซึ่งตัวยามีหลายชนิดได้แก่

• ยาขับปัสสาวะเพื่อลดจํานวนเกลือและน้ำในร่างกาย ทําให้ความดันโลหิตลดลง หลังกินยาจะปัสสาวะบ่อย อาจมีอาการอ่อนเพลีย หน้ามืด ท้องอืดหรือเป็นตะคริวได้
• ยาช่วยลดความดันโลหิตมีหลายชนิด แพทย์จะเป็นผู้พิจารณาให้ตามความเหมาะสมกับผู้ป่วยแต่ละราย ผู้ป่วยต้องรับประทานยาอย่างสม่ำเสมอ หากมีอาการข้างเคียงต้องปรึกษาแพทย์ทันที ทั้งนี้เพื่อปรับเลือกใช้ยาให้เหมาะสมกับอาการ


อันตรายจากโรคความดันโลหิตสูง

• อัมพาต เนื่องจากเส้นเลือดในสมองตีบ แตก หรืออุดตัน
• ตามัว หรือตาบอด เนื่องจากหลอดเลือดในลูกตาตีบตัน หรือแตก
• ไตวายหรือ ไตพิการ เนื่องจากเส้นเลือดที่ไปเลี้ยงไตตีบ
• หัวใจวาย ถ้ารุนแรงอาจชัก หมดสติและเสียชีวิตได้



การปฏิบัติตัวเมื่อเป็นโรคความดันโลหิตสูง

1. อาหาร ควรงดหรือลดเกลือโซเดียม ซึ่งอยู่ในรูปเกลือที่ปรุงอาหารที่ให้รสเค็ม ผงชูรส และผงฟูทำขนมปัง (เกลือที่อยู่ในธรรมชาติเพียงพอกับความต้องการของร่างกาย)
• งดเติมน้ำปลา ซอส ซีอิ้ว เกลือ น้ำจิ้มต่าง ๆ ในอาหารที่ปรุงสำเร็จแล้ว
• งดของหมักดอง ผลไม้ ผัก เนื้อสัตว์หมัก
• งดของตากแห้ง เช่น ปลาเค็ม กุ้งแห้ง กะปิ หมูหยอง
• งดอาหารที่มีผงชูรส บะหมี่สำเร็จรูป ขนมขบเคี้ยว
• อาหารปรุงสำเร็จที่มีเกลือ เช่น น้ำพริก หลน ส้มตำ ควรลดปริมาณและความถี่ในการรับประทานลง
• รับประทานผักผลไม้ทุกมื้อ เพราะแมกนีเซียม และมีกากใย ช่วยลดความดันโลหิต รวมทั้งรับประทานถั่วและธัญพืชอย่างเพียงพอ เพราะกากใยชนิดละลายน้ำช่วยควบคุมความดันโลหิตได้
• ลด/งดรับประทานไขมันอิ่มตัวจากสัตว์ น้ำมันสัตว์ เนื้อสัตว์ติดมัน

2.ควรควบคุมน้ำหนัก โดยลดการรับประทานน้ำมัน ไขมัน น้ำตาล แป้ง

3. ออกกําลังกาย แต่ควรปรึกษาแพทย์ก่อนออกกําลังกายเนื่องจากบางรายอาจต้องควบคุมความดันโลหิตก่อนและเลือกออกกําลังกายที่มีการเคลื่อนไหวอย่างต่อเนื่องชนิดเบาถึงปานกลางระยะเวลา 30-40 นาที 3-5 ครั้งต่อสัปดาห์ เช่น เดินเร็ว 30-40 นาที ทุกวันแต่ควรหลีกเลี่ยงการออกกําลังกายที่ใช้การออกแรงดัน เช่น การยกน้ำหนัก เพราะจะทําให้ความดันโลหิตสูงขึ้นได้

4. ความเครียดมีผลต่อความดันโลหิต จึงควรฝึกการผ่อนคลาย โดยการบริหารจิต การมีเมตตา การเจริญสติ สมาธิ
5.งดสูบุหรี่ เนื่องจากสารพิษในบุหรี่ทําให้เกิดการอักเสบของผนังเส้นเลือด หลอดเลือดแข็งตัวเร็วขึ้น
6.งดดื่มสุรา ยาดองของมึนเมาที่มีแอลกอฮอล์ ทําให้ความดันโลหิตสูง หัวใจวายได้
7. รับประทานยา ให้สม่ำเสมอและต่อเนื่องตามที่แพทย์กําหนด ไม่ปรับเพิ่มหรือลดยาเอง พร้อมทั้งวัดความดันโลหิตเป็นระยะ


ความดันโลหิตสูงเป็นโรคที่ไม่ทราบสาเหตุ และเกิดขึ้นได้แบบไม่รู้เนื้อรู้ตัว ดังนั้นทุกคนจึงต้องหมั่นตรวจสุขภาพประจำปี เพื่อเป็นการป้องกันและรู้เท่าทันก่อนที่จะสายเกินแก้


ขอบคุณบทความจาก คณะแพทย์ศาสตร์ โรงพยาบาลรามาธิบดี


avatar
by Anchalee Sabuysuk
"เมื่อมีโอกาสและมีงานให้ทำ ควรเต็มใจทำโดยไม่จำเป็นต้องตั้งข้อแม้หรือเงื่อนไขอันใดไว้ให้เป็นเครื่องกีดขวาง คนที่ทำงานได้จริงๆนั้น ไม่ว่าจะจับงานสิ่งใดย่อมทำได้เสมอ ถ้ายิ่งมีความเอาใจใส่ มีความขยันซื่อสัตย์สุจริต ก็ยิ่งจะช่วยให้ประสบผลสำเร็จในงานที่ทำสูงขึ้น" พระบรมราโชวาทของ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ในพิธีพระราชทานปริญญาบัตรของวิทยาลัยเทคโนโลยีและอาชีวศึกษา วันที่ 8 กรกฎาคม พ.ศ. 2530

เรื่องที่คุณอาจสนใจ

loading icon