ทำความรู้จัก’นักโบราณคดี’ อาชีพมาแรง จากกระแสบุพเพสันนิวาส

posted: 3 months ago
ทำความรู้จัก’นักโบราณคดี’ อาชีพมาแรง จากกระแสบุพเพสันนิวาส

comments

ไม่บ่อยครั้งนักที่เราจะได้เห็นตัวเอกของละครโทรทัศน์มีอาชีพเป็น ‘นักโบราณคดี’ แต่ล่าสุดในละคร บุพเพสันนิวาส ซึ่งได้สร้างปรากฏการณ์ออเจ้าไปทั่วประเทศในขณะนี้นั้น ก็มีตัวละครเกศสุรางค์ นางเอกของเรื่องที่มีอาชีพเป็นนักโบราณคดี โดยวิชาความรู้ด้านประวัติศาสตร์และโบราณคดีที่เกศสุรางค์ได้ร่ำเรียนมามีประโยชน์อย่างมากในการสร้างสีสันให้ตัวละครตัวนี้ เมื่อกระแสละครได้รับความนิยมสูงสุด ทำให้หลายๆ คนหันมาสนใจอาชีพนักโบราณคดีกันมากขึ้น อีกทั้งความโด่งดังของละครก็เปิดโอกาสให้มีการแลกเปลี่ยนความรู้ด้านประวัติศาสตร์ไทยกันอย่างรอบด้านมากยิ่งขึ้นอีกด้วย

นักโบราณคดี


ทำความรู้จักอาชีพ นักโบราณคดี

สำหรับบทความนี้ rabbit daily จะพาไปทำความรู้จักกับอาชีพนักโบราณคดีกันสักหน่อย รู้ไหมว่าอาชีพนี้อาจไม่ค่อยเป็นที่รู้จักในบ้านเราสักเท่าไหร่ แต่ในต่างประเทศนั้นถือว่าเป็นอาชีพที่สำคัญและมีรายได้สูง หากอยากรู้ว่านักโบราณเขาเรียนเรื่องอะไร จบไปแล้วทำอะไร และทำไมอาชีพนักโบราณคดีถึงสำคัญ ก็ตามมาอ่านกันเลย !

คณะโบราณคดี หนึ่งเดียวในไทย เขาเรียนอะไรกัน ?

นักโบราณคดี
Credit : เฟซบุ๊ก Department of Archaeology, SU

คณะโบราณคดี ในประเทศไทยนั้นปัจจุบันมีอยู่เพียงแห่งเดียวคือที่ มหาวิทยาลัยศิลปากร ส่วนเนื้อหาการเรียนโบราณคดีนั้น จะเกี่ยวข้องกับการศึกษาและค้นคว้าเรื่องราวโบราณในอดีต ทั้งในส่วนของบุคคล สถานที่ และวัตถุสิ่งของ เพื่อสามารถใช้หลักฐานทางประวัติศาสตร์ในการอธิบายความเป็นมาทางประวัติศาสตร์และเข้าใจความเป็นอยู่ของผู้คนและสังคมในอดีตได้

ความเข้าใจผิดของคนส่วนใหญ่คือ จะคิดว่าการเรียนโบราณคดีคือการเรียนแต่ประวัติศาสตร์และขุดของโบราณเพียงเท่านั้น แต่ความจริงแล้วศาสตร์แขนงนี้มีรายวิชาอื่นๆ อีก เช่น วิชาธรณีโบราณคดี วิทยาศาสตร์โบราณคดี การวิเคราะห์กระดูกมนุษย์ การจัดการทรัพยากรทางวัฒนธรรม  พิพิธภัณฑสถานวิทยา เพื่อให้สามารถมีความรู้ความเข้าใจเชิงปฏิบัติด้วย เพราะหน้าที่อีกประการหนึ่งของนักโบราณคดีคือ การดูแล บำรุง และซ่อมแซม วัตถุโบราณและโบราณสถานที่สำคัญทางประวัติศาสตร์


แล้วเราเหมาะกับการเรียนโบราณคดีหรือเปล่า ?

นักโบราณคดี


ใครที่กำลังอินละคร บุพเพสันนิวาส และอยากจะผันตัวไปเป็นนักโบราณคดีกับเขาบ้างนั้น ต้องลองสำรวจตนเองก่อนว่ามีความชื่นชอบและความถนัด รวมไปถึงมีคุณสมบัติต่อไปนี้หรือไม่

1. ชื่นชอบและสนใจเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ ศิลปะโบราณ ความเป็นมาของชนชาติต่างๆ รักการอ่าน ชอบศึกษาค้นคว้าข้อมูล เพราะการเรียนโบราณคดีไม่ใช่เพียงแค่การนั่งฟังเกร็ดเรื่องเล่าทางประวัติศาสตร์เพียงเท่านั้น แต่ยังมีรายละเอียดที่ลงลึกให้คุณต้องสันนิษฐานหลักการต่างๆ เพราะฉะนั้นต้องมีใจรักมากๆ ด้วย

2. เป็นคนกระตือรือร้น สนใจใคร่รู้เรื่องราวต่างๆ นำมาวิเคราะห์ เชื่อมโยงด้วยเหตุผลได้ ช่างสังเกต ช่างจดจำและมีความละเอียดรอบคอบอย่างมาก

3. มีความอดทนสูง เพราะการเรียนเนื้อหาทางประวัติศาสตร์และโบราณคดีมีรายละเอียดเยอะมาก ต้องใช้ความอดทนในการศึกษาเล่าเรียน รวมถึงยังต้องออกภาคสนามไปสำรวจขุดค้นทางประวัติศาสตร์อีกด้วย บางครั้งสภาพแวดล้อมไม่ได้สุขสบายนัก และการลงภาคสนามต้องใช้เวลาหลายวัน บางครั้งอาจนานเป็นสัปดาห์ ต้องทนแดดทนฝนในการปฏิบัติงาน

4. ซื่อสัตย์ มีอุดมการณ์และยึดมั่นใจจรรยาบรรณ ต้องไม่บิดเบือนข้อมูลข้อเท็จจริงเพื่อประโยชน์ส่วนตน ต้องคำนึงถึงประโยชน์ทางการศึกษาของสาธารณะเป็นสำคัญ นอกจากนี้การทำงานขุดค้นฯ สมบัติและของมีค่าของแผ่นดินนั้น ก็ต้องเป็นคนมีความซื่อสัตย์และมีคุณธรรม ไม่กระทำในสิ่งที่เป็นการเอื้อผลประโยชน์ให้ตนเอง


จบไปแล้วทำงานอะไรได้บ้างล่ะออเจ้า ?

นักโบราณคดี


คนที่จบด้านโบราณคดีมาสามารถสอบเข้ารับราชการในกรมศิลปากรได้ มีตำแหน่งนักโบราณคดีและนักวิชาการให้บรรจุ และแม้คณะโบราณคดีจะมีเพียงแห่งเดียวในประเทศไทย แต่คนที่เรียนจบคณะศิลปศาสตร์และมนุษย์ศาสตร์ ในสาขาประวัติศาสตร์ ก็สามารถสอบเข้ารับราชการในกรมศิลปากรได้เช่นเดียวกัน

นอกจากนี้ยังมีอาชีพอื่นๆ ที่คนจบโบราณคดีสามารถเลือกทำ เช่น เป็นอาจารย์สอนประวัติศาสตร์ นักวิชาการ นักเขียนบทสารคดี นักขุดค้นทางโบราณคดี  มัคคุเทศน์  ทำงานในพิพิธภัณฑ์ ทั้งนี้มีบริษัทมากมายที่ต้องการนักโบราณคดีในการสำรวจพื้นที่ในโครงการต่างๆ รวมไปถึงหน่วยงานที่จัดนิทรรศการหรือพิพิธภัณฑ์ก็ต้องการนักโบราณคดีสำหรับดูแลวัตถุโบราณและช่วยจัดการทรัพยากรภายในงาน

ไม่เพียงเท่านั้น นักโบราณคดีสามารถประกอบอาชีพ นักเขียนนิยายเชิงประวัติศาสตร์/นักเขียนบทโทรทัศน์ ได้เช่นเดียวกัน เพราะสามารถนำเกร็ดข้อเท็จจริงทางประวัติศาสตร์มาปรับในงานเขียนได้ ทั้งนี้ ‘รอมแพง’ เจ้าของบทประพันธ์ฉบับเรื่อง บุพเพสันนิวาส ก็เรียนจบด้านโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร


รู้หรือไม่ ประเทศไทยขาดแคลน ‘นักโบราณคดี’

นักโบราณคดี-
Credit : เฟซบุ๊ก Department of Archaeology, SU

เมื่อปี พ.ศ.2557 ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ชวลิต ขาวเขียว คณบดีคณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร ได้เปิดเผยว่า ประเทศไทยกำลังขาดแคลนผู้เชี่ยวชาญด้านโบราณคดี ทำให้มีปัญหาเรื่องการลักลอบขุดของโบราณซึ่งเป็นสมบัติของชาติ อีกทั้งในแต่ละปียังมีอัตราการบรรจุเข้ารับราชการในกรมศิลปากรลดลง เนื่องจากคนจบโบราณคดีหันไปประกอบอาชีพอย่างอื่นที่ให้ค่าตอบแทนสูงกว่า ทำให้ไม่ค่อยมีนักโบราณคดีรุ่นใหม่เกิดขึ้นสักเท่าไหร่ ประกอบกับการเรียนการโบราณคดีก็มีแค่ที่มหาวิทยาลัยศิลปากรเพียงแห่งเดียวในประเทศไทย

ส่วนนักโบราณคดีไทยที่มีชื่อเสียงในอดีต อาทิเช่น  อาจารย์ศรีศักร วัลลิโภดม, ชิน อยู่ดี, ประเสริฐ ณ นคร, ไกรศรี นิมมานเหมินท์, เผ่าทอง ทองเจือ, สุด แสงวิเชียร และ แสง มนวิทูร

ขณะเดียวกัน อาชีพนักโบราณคดีในต่างประเทศนั้นเป็นอาชีพที่เป็นที่ต้องการอย่างมาก อีกทั้งยังมีค่าตอบแทนสูง ซึ่งในต่างประเทศนั้นให้ความสำคัญกับการศึกษาและค้นคว้าทางประวัติศาสตร์ของนักโบราณคดี ดังนั้นหวังว่า กระแสความนิยมของละครเรื่องบุพเพสันนิวาส นั้นจะช่วยให้คนไทยหันมาให้ความสนใจต่ออาชีพนักโบราณคดีมากยิ่งขึ้น


ทำไมอาชีพนักโบราณคดีถึงสำคัญอย่างมากต่อโลกใบนี้ ?

นักโบราณคดี
Credit : เฟซบุ๊ก Department of Archaeology, SU

หากคุณคิดว่าอาชีพนักวิทยาศาสตร์คืออาชีพที่มีความสำคัญต่อโลกใบนี้ อาชีพนักโบราณคดีก็มีความสำคัญไม่แพ้กัน ทำไมถึงเป็นแบบนั้น ? เพราะนักวิทยาศาสตร์พยายามค้นคว้าข้อมูลที่จะนำพามนุษย์ก้าวไปสู่อนาคตอย่างมั่นคง ทั้งนี้วิทยาศาสตร์จะก้าวหน้าไม่ได้เลย หากเราไม่เคยมีการศึกษาข้อมูลในอดีต ลองสังเกตดูว่าทุกวันนี้เรามีเทคโนโลยีพัฒนาก้าวไกลถึงกับส่งคนไปอวกาศได้ แต่เราก็ยังคงศึกษากันถึงจุดกำเนิดของเอกภพและจุดกำเนิดของมนุษย์กันแบบไม่ลดละ นั่นเป็นเพราะว่าการได้รู้จักรากเหง้าและความเป็นมาของตัวเองเป็นสิ่งที่จำเป็นเพื่อให้ได้รู้ว่า “เรามาจากไหน”

การศึกษาด้านโบราณคดีก็เช่นเดียวกัน เพราะสามารถนำข้อมูลมาอธิบายความเป็นอยู่ของผู้คนและสังคมในอดีตได้ นั่นทำให้เราเข้าใจพัฒนาการต่างๆ ที่ส่งผลมาจนถึงปัจจุบัน อย่างที่เป็น “เรา” ในทุกวันนี้ การเข้าใจความเป็นมาต่างๆ ในอดีตทำให้มนุษย์สามารถปะติดปะต่อเรื่องราวต่างๆ ได้ เราจะไม่สามารถก้าวไปสู่อนาคตได้เลย หากไม่ได้เรียนรู้และต่อยอดวิทยาการต่างๆจากพัฒนาการในอดีต

เพราะฉะนั้นไม่ต้องแปลกใจหากทุกวันนี้โลกยังคงตื่นเต้นทุกครั้งที่มีการขุดค้นพบวัตถุโบราณหรือฟอสซิลใหม่ๆ ซึ่งสามารถนำมาต่อเติมจิ๊กซอว์ทางประวัติศาสตร์ให้มนุษย์ได้สมบูรณ์มากยิ่งขึ้น และผู้ที่ทำหน้าที่หลักในการต่อจิ๊กซอว์นั้นก็ไม่ใช่ใครที่ไหน “นักโบราณคดี” นี่แหละ


ทีนี้เพื่อนๆ ก็คงเข้าใจอาชีพนักโบราณคดีมากขึ้นแล้วเนอะ ใครที่อยากเดินมาเส้นทางสายนี้ ก็ขอให้มุ่งมั่นนะ ไม่แน่ต่อไปในอนาคตประเทศไทยเราอาจมีนักโบราณคดีเกิดใหม่ที่จะมาต่อจิ๊กซอว์ทางประวัติศาสตร์ชิ้นสำคัญชิ้นใหม่ให้โลกก็ได้ ใครจะไปรู้


avatar
by เคอร์เซอร์กะพริบ
อัพเดตกระแสฮิตติดโซเชียล เกาะติดอีเว้นท์ชิคๆรอบกรุง จับตาทุกความเคลื่อนไหวของเซเลบริตี้

เรื่องที่คุณอาจสนใจ

loading icon