24 กุมภาพันธ์ วันศิลปินแห่งชาติ

posted: 2 years ago
1,405 views
24 กุมภาพันธ์ วันศิลปินแห่งชาติ

comments

“ชนใดไม่มีศิลปะเป็นเวลานาน ชนนั้นคงจะอึดอัดน่าดู” ก็นั่นล่ะฮะท่านผู้อ่าน ศิลปะเป็นเรื่องเข้าใจยากหรือเปล่าไม่รู้ รู้แต่มนุษย์นั้นขาดศิลปะไม่ได้ เพราะอะไรน่ะหรือ ก็เพราะว่าศิลปะเป็นรูปแบบการแสดงออกของมนุษย์ที่มีอยู่หลายแขนง การห้ามมนุษย์ไม่ให้สรรค์สร้างศิลปะ ก็ไม่ต่างอะไรกับการห้ามคนเจ็บไม่ให้ส่งเสียงร้อง ศิลปะจึงมีความสำคัญในฐานะที่อยู่กับมนุษย์มาช้านาน ทั้งยังทำหน้าที่เป็นสื่อสะท้อน ชักนำ และประโลมสังคมมาโดยตลอด

กำเนิดวันศิลปินแห่งชาติ

เมื่อวันที่ 26 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2528 คณะรัฐมนตรีแห่งประเทศไทย ได้มีมติกำหนดให้วันที่ 24 กุมภาพันธ์ของทุกปีเป็น “วันศิลปินแห่งชาติ” เนื่องจากเป็นวันคล้ายวันพระราชสมภพของพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย รัชกาลที่ 2 ซึ่งทรงพระปรีชาสามารถในศิลปกรรม และยังทรงอุปถัมภ์บำรุงศิลปะแขนงต่างๆ ตลอดจนส่งเสริมเชิดชูศิลปินผู้มีฝีมือมาตลอดรัชสมัยของพระองค์

Buddha_Loetla_Nabhalai_portrait
พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย รัชกาลที่ 2

ทั้งนี้ กรมส่งเสริมวัฒนธรรม ได้ริเริ่มโครงการประกาศศิลปินแห่งชาติขึ้นก่อนตั้งแต่ พ.ศ. 2527 แล้ว โดยมีจุดประสงค์เพื่อจัดทำเนียบศิลปินทุกแขนงทั่วประเทศ และสรรหาบุคคลผู้สร้างสรรค์ผลงานทางศิลปะด้วยความอุตสาหะ และมีผลงานปรากฏต่อสาธารณชนอย่างต่อเนื่องยาวนาน แล้วยกย่องเกียรติคุณให้เป็นศิลปินแห่งชาติ ภายหลังเมื่อมีมติกำหนดวันศิลปินแห่งชาติให้เป็นวันที่ 24 กุมภาพันธ์แล้ว จึงได้ใช้วันเดียวกันนี้เป็นวันจัดพิธีประกาศศิลปินแห่งชาติสืบเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน

คุณสมบัติของศิลปินแห่งชาติ

  1. เป็นผู้มีสัญชาติไทยและยังมีชีวิตอยู่ในวันตัดสิน
  2. เป็นผู้ที่มีความสามารถ มีความเชี่ยวชาญ และมีผลงานดีเด่น เป็นที่ยอมรับของวงการศิลปินแขนงนั้น
  3. เป็นผู้สร้างสรรค์และพัฒนาศิลปะแขนงนั้นจนถึงปัจจุบัน
  4. เป็นผู้ผดุงและถ่ายทอดศิลปะแขนงนั้น
  5. เป็นผู้ปฏิบัติงานศิลปะแขนงนั้นอยู่ในปัจจุบัน
  6. เป็นผู้มีคณธรรมและมีความรักในวิชาชีพของตน
  7. เป็นผู้มีผลงานที่ยังเป็นประโยชน์ต่อสังคมและมนุษยชาติ

สำหรับผู้ที่ ได้รับการยกย่องให้เป็นศิลปินแห่งชาติ จะได้รับเงินตอบแทนเดือนละ 20,000 บาท และสามารถเบิกเงินสวัสดิการเพื่อการรักษาพยาบาลได้ตามระเบียบราชการ มีค่าช่วยเหลือเมื่อประสบสาธารณภัย และหากเสียชีวิต จะมีส่วนที่เป็นค่าช่วยเหลืองานศพและค่าจัดทำหนังสือที่ระลึกให้ด้วย

การจำแนกสาขาของศิลปินแห่งชาติ

  1. สาขาทัศนศิลป์ (Visual Art) หมายถึง ศิลปะที่มองเห็นได้ด้วยตา จะเป็นศิลปะสองมิติหรือสามมิติ ซึ่งได้แก่ ผลงานศิลปกรรมประเภทต่างๆ ที่แสดงถึงภูมิปัญญาของผู้สร้างสรรค์และมีเอกลักษณ์ที่โดดเด่น ดังต่อไปนี้
    1.1 จิตรกรรม หมายถึง ภาพเขียนสีและภาพลายเส้น
    1.2 ประติมากรรม หมายถึง งานปั้นและแกะสลัก
    1.3 ภาพพิมพ์ หมายถึง ศิลปะการพิมพ์ด้วยกรรมวิธีต่างๆ เช่น การพิมพ์ด้วยแม่พิมพ์ไม้ โลหะ ฯลฯ
    1.4 ภาพถ่าย หมายถึง ผลงานศิลปะภาพถ่ายที่เสนอด้วยสื่อและกรรมวิธีต่างๆ
    1.5 สื่อประสม หมายถึง ผลงานศิลปะที่สร้างสรรค์ขึ้นด้วยกรรมวิธีและเทคนิคต่างๆอย่างอิสระ
  1. สาขาศิลปะสถาปัตยกรรม (Architecture) หมายถึง งานออกแบบ หรืองานออกแบบและงานก่อสร้างอาคารสวยงาม มีคุณค่าทางศิลปะ และมีวิทยาการ ซึ่งแสดงภูมิปัญญาของผู้ออกแบบอย่างโดดเด่น ได้แก่ สถาปัตยกรรมไทยและสถาปัตยกรรมร่วมสมัย
  2. สาขาวรรณศิลป์ (Literature) หมายถึง บทประพันธ์ที่ปลุกมโนคติของผู้อ่าน ทำให้เกิดจินตนาการความเพลิดเพลิน และเกิดอารมณ์ต่างๆ ตามเจตนารมณ์ของผู้ประพันธ์ ได้แก่ กวีนิพนธ์ เรื่องสั้น นวนิยาย บันเทิงคดี สำหรับเด็กและเยาวชน อาทิ หนังสือเด็ก วรรณกรรมเยาวชนที่ได้รับการตีพิมพ์เผยแพร่อย่างกว้างขวาง
  3. สาขาศิลปะการแสดง (Performing Art) หมายถึง ศิลปะที่เกี่ยวข้องกับการแสดง ซึ่งเป็นได้ทั้งแบบดั้งเดิมหรือพัฒนาขึ้นใหม่ ได้แก่
    4.1 การละคร ประกอบด้วย ละครรำ เช่น โนห์รา ชาตรี ฯลฯ ละครร้อง โขน ลิเก ระบำ (ประดิษฐ์ขึ้นมาใหม่) รำ (ประดิษฐ์ขึ้นมาใหม่) ฟ้อน (ประดิษฐ์ขึ้นมาใหม่) เซิ้ง (ประดิษฐ์ขึ้นมาใหม่) หุ่น เช่น หุ่นละครเล็ก หุ่นกระบอก หนังใหญ่ หนังตะลุง การเขียนบทร้องหรือบทละครรำ (เพื่อการแสดง)
    4.2 การดนตรี แบ่งออกเป็นดนตรีไทย และดนตรีสากล
    – นักดนตรี ต้องเป็นนักดนตรีเด่นเฉพาะเครื่องมือ
    – นักร้อง ต้องมีความสามารถทั้งร้องส่งและร้องรับในการแสดงต่างๆ และสามารถแหล่ทำนองต่างๆ ได้ (แหล่เฉพาะแบบดั้งเดิม)
    – นักประพันธ์เพลง ต้องประพันธ์ ทั้งทางร้องและทางดนตรี
    – ผู้อำนวยเพลง ต้องเป็นผู้อำนวยเพลงดีเด่น
    – ผู้ผลิตเครื่องดนตรี
    4.3 การแสดงพื้นบ้าน ประกอบด้วย หมอลำ ซอ ลำตัด เพลงฉ่อย เพลงอีแซว เพลงบอก สวดคฤหัสถ์ ฯลฯ
sillapin1358p3
ภาพจาก กรมส่งเสริมวัฒนธรรม

ศิลปินแห่งชาติคนล่าสุด

เมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2558 ที่ผ่านมา คณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ (กวช.) ได้ประกาศรายชื่อผู้ที่ได้รับยกย่องเกียรติคุณเป็นศิลปินแห่งชาติประจำปีพ.ศ. 2558 ใน 3 สาขาไว้จำนวนทั้งสิ้น 8 คน ได้แก่

1. สาขาทัศนศิลป์

  • นายกฤษฎา โรจนกร สาขาสถาปัตยกรรม
  • ศ.วิชัย สิทธิรัตน์ สาขาประติมากรรม
  • ศ.เกียรติคุณเสริมศักดิ์ นาคบัว สาขาการออกแบบอุตสาหกรรม
  1. สาขาวรรณศิลป์
  • นายธีรภาพ โลหิตกุล สาขาสารคดี
  • นายไพวรินทร์ ขาวงาม สาขากวีนิพนธ์
  1. สาขาศิลปะการแสดง
  • น.ส.เวณิกา บุนนาค สาขานาฏศิลป์ไทย
  • เรือตรี สันติ ลุนเผ่ สาขาดนตรีสากล
  • นายสมบูรณ์สุข นิยมศิริ หรือ เปี๊ยก โปสเตอร์ สาขาภาพยนตร์และละครโทรทัศน์

โดยศิลปินแห่งชาติทั้ง 8 ท่าน ได้เข้าเฝ้าสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา สยามบรมราชกุมารี เพื่อรับพระราชทานโล่และเข็มเชิดชูเกียรติในฐานะศิลปินแห่งชาติ ในวันเสาร์ที่ 13 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2559 ที่ผ่านมา

ทั้งนี้ กรมส่งเสริมวัฒนธรรมจะจัดงานเชิดชูเกียรติศิลปินแห่งชาติประจำปีพ.ศ. 2558 ในวันพุธที่ 24 กุมภาพันธ์ 2559 นี้ ตั้งแต่เวลา 15.00 น. ประกอบด้วยนิทรรศการแสดงประวัติผลงาน ณ ห้องนิทรรศการหมุนเวียน และงานเลี้ยงแสดงความยินดี ณ หอประชุมเล็ก ศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย โดยนิทรรศการจัดแสดงให้ชมถึงวันที่ 26 กุมภาพันธ์ 2559 หลังจากนั้น จะมีการจัดนิทรรศการแสดงประวัติและผลงานของศิลปินแห่งชาติให้ชมอีกครั้งในระหว่างวันที่ 26 กุมภาพันธ์ – 6 มีนาคม 2559 ณ Crystal Court ศูนย์การค้าสยามพารากอน

ท่านผู้อ่านคนไหนที่ชื่นชอบงานศิลปะ ก็สามารถเข้าไปเยี่ยมชมผลงานของศิลปินแห่งชาติแขนงต่างๆ ได้ ตามวันเวลาที่ระบุไว้ ส่วนใครที่สนใจงานศิลปะเจ๋งๆ เราก็ได้รวบรวมมาไว้ให้คุณแล้ว ไม่ว่าจะเป็นงานศิลปะจากกาแฟที่หอมกรุ่นและสวยงามไปพร้อมๆ กัน งานศิลปะสุดประณีตอย่างภาพ “Autumn” ที่เกิดจากแต้มจุดกว่า 7 ล้านจุดเลยทีเดียว หรือว่าจะเป็นงานออกแบบทางสถาปัตยกรรมล้ำๆ ตึกรูปทรงประหลาดจากจินตนาการของนาย Victor Enrich ก็ดูจะเป็นแรงบันดาลใจที่ไม่เลว ไม่แน่ว่า วันหนึ่งอาจจะมีชื่อของคุณอยู่ในทำเนียบศิลปินแห่งชาติก็ได้นะ

ขอขอบคุณข้อมูลจาก กรมส่งเสริมวัฒนธรรม และเว็บไซต์ ศิลปินแห่งชาติ

 


avatar
by ด.ช.อไทย
มนุษย์

เรื่องที่คุณอาจสนใจ

loading icon