ด้านดีที่อาจจะมองข้าม ของ ‘สงกรานต์โมเดิร์น’

posted: 2 years ago
ด้านดีที่อาจจะมองข้าม ของ ‘สงกรานต์โมเดิร์น’

comments

ท่ามกลางอุณหภูมิอันร้อนระอุ และเทศกาลสงกรานต์ที่กำลังย่างกรายเข้ามา บ้างก็เลือกที่จะกลับบ้านต่างจังหวัด บ้างก็มุ่งหวังจะใช้เวลาเพื่อการพักผ่อนในวันหยุดยาว แต่ก็มีไม่น้อยจนถึงธรรมดาสามัญ ที่เราจะพบเห็นประชาชนและผู้คนออกมาเล่นน้ำให้ชุ่มฉ่ำกายใจ คลายความร้อน และพบปะสังสรรค์กันตามแต่สภาวะและจังหวะจะเอื้ออำนวย

Songkran_001
อากาศที่ร้อนอบอ้าวขนาดนี้ การสาดน้ำจึงดูไม่ใช่เรื่องที่แปลกแต่อย่างใด

แน่นอนว่ามาตรการเพื่อป้องกันความเสียหายและเพิ่มความปลอดภัยให้กับเทศกาลสงกรานต์นั้น เป็นสิ่งที่เกิดขึ้นแทบจะเป็นประจำในทุกปี เป็น Priority หลักของหน่วยงานภาครัฐ ทั้งในแง่สวัสดิภาพทางร่างกาย และศีลธรรม ที่ต้องการสร้างความเป็นระเบียบเรียบร้อย ดีงาม และเหมาะสมให้เกิดขึ้น ทั้งการออกมาตรการสงกรานต์ไม่เมา ไม่โป๊ ไม่แป้ง , การห้ามขายสุราในบางช่วงเวลา จนถึงการห้ามรถน้ำเข้าไปในบางเขตพื้นที่ ที่จะมีผลบังคับใช้ในช่วงเทศกาล 13 ถึง 17 เมษายนที่จะถึงนี้

Songkran_008
ภาพเหล่านี้ อาจจะสร้างความอึดอัดใจให้แก่ผู้พบเห็นกันได้บ้าง สำหรับสงกรานต์โมเดิร์น…

แต่ก็หลายครั้งทีเดียว ที่มาตรการดังกล่าว สร้างความไม่พอใจให้แก่ประชาชนในพื้นที่ทั่วไป จนกลายเป็นความกังขา และภาพติดตาว่าสงกรานต์นั้น อาจจะเป็นเทศกาลที่ไม่ปลอดภัย ไม่น่ามีส่วนร่วมด้วย แต่ขอให้หยุดความคิดเหล่านั้นเอาไว้เสียก่อน เพราะแท้จริงแล้ว การเปลี่ยนแปลงของสงกรานต์ที่ผิดไปจากความเข้าใจไทยแท้แต่ดั้งเดิมนั้น อาจจะเป็นสิ่งที่มีวิวัฒนาการมาอย่างยาวนานก็เป็นได้

สงกรานต์เป็นประเพณีไทยแท้?

มันเป็นความกังขาที่ถูกถามไถ่กันมาโดยตลอด ว่าเทศกาลมหาสงกรานต์นั้น มันเป็นเทศกาลที่เป็น ‘ไทยแท้’ แต่ดั้งเดิมจริงหรือไม่ ซึ่งในแง่นั้น มีหลักฐานสนับสนุนอ้างอิงอยู่จำนวนไม่น้อย ที่บ่งชี้ในแง่มุมใหม่ว่า มันมีที่มาที่ไปที่แตกต่างตามพื้นถิ่นกันโดยสิ้นเชิง บ้างก็ว่ามาจากกัมพูชา ลาว พม่า หรือไกลสุดถึงต้นกำเนิดอย่างเทศกาลสาดสีโฮลี (Holi) ที่ประเทศอินเดีย ซึ่งในแง่นี้ มันก็เป็นไปตามหลักการวิวัฒนาการทางด้านวัฒนธรรม ที่จะแปรสภาพตามพื้นที่ที่มันมาถึง

Songkran_006
การสรงน้ำพระ คือหนึ่งในประเพณีที่สืบทอดต่อเนื่องกันมาของ ‘สงกรานต์ไทย’

เช่นนั้นแล้ว ประเพณีสงกรานต์แบบ ‘ไทยแท้’ ที่เราเข้าใจ ก็อาจจะเป็นสิ่งที่ถูกต้องเพียงครึ่งหนึ่ง แต่อีกครึ่ง มันคือการสืบทอดความเข้าใจนั้นๆ มาจากรุ่นสู่รุ่น ไม่มีผิดหรือถูก ไม่มีแท้หรือเทียมแต่ประการใด

สงกรานต์โมเดิร์น: ลบเลือนประเพณี หรือมีวิวัฒนาการ?

จากแนวคิดของการสืบทอดความเชื่อที่ตามกันมา และการวิวัฒนาการทางด้านประเพณีตามยุคและสมัย เช่นนั้นแล้ว ความเป็นสงกรานต์ที่แท้คือสิ่งใด? บางทีถ้าเราถอยตัวเองออกมาอีกสักนิดจะพบว่า ประเพณีอันดีงามของการรดน้ำดำหัว การเข้าวัด ฟังธรรม ขนทราย ก็อาจจะเป็น ‘กุศโลบาย’ บางประการที่จะให้คนหนุ่มสาวในช่วงเวลาดังกล่าวได้พบปะสังสรรค์กัน การรำวงคือการเกี้ยวพาราสีแบบเบาๆ ที่จะสานต่อเป็นความสัมพันธ์ที่ลึกซึ้งขึ้นในจังหวะอื่นๆ เพื่อการสืบทอดวงศ์ตระกูลต่อไป

Songkran_003
ภาพที่ดูแล้วไม่ชินตา อาจจะเป็นวิวัฒนาการของ ‘สงกรานต์โมเดิร์น’ ก็เป็นได้

ย้อนกลับมาดูที่สงกรานต์ในยุคสมัย ‘ปัจจุบัน’ กันบ้าง การเล่นน้ำกันอย่างสุดเหวี่ยง การขนน้ำใส่รถกระบะ หรือการปิดถนนเพื่อการละเล่นนั้น มันก็เปรียบได้ดั่ง ‘พื้นที่’ ที่คนหนุ่มสาว จะสามารถออกจากกรอบบังคับของสังคมในปัจจุบัน ที่การละเล่นอันสนุกสนาน จะสามารถละลายความเก้อเขินที่มากมาย เพื่อให้เกิดความใกล้ชิดสนิทสนม รวมถึงกิจกรรมต่างๆ ในเชิงสร้างสรรค์ ที่จะสามารถต่อยอดไปสู่สิ่งที่ดียิ่งๆ ขึ้นไป

เช่นนั้นแล้ว ควรจะปล่อยให้เป็นไปอย่างนั้นหรือ?

Songkran_005
ใช่ว่าสงกรานต์โมเดิร์น จะอยู่ร่วมกับแนวทางแบบดั้งเดิมไม่ได้ แต่ต้องหาจุดลงที่เหมาะสม

แต่ในทางหนึ่ง ความห่วงใยที่ภาครัฐที่มีต่อปัญหาต่างๆ ท่ามกลางสถานการณ์ชุลมุน ทั้งปัญหาทางด้านสังคม ด้านอาชญากรรม และด้านศีลธรรม ก็เป็นสิ่งที่ไม่อาจมองข้าม ซึ่งในความตั้งใจดีของผู้เกี่ยวข้องก็เป็นสิ่งที่สมควร แต่ในทางหนึ่ง วัฒนธรรม ประเพณี และสังคม ก็ต่างมีวิวัฒนาการอย่างไม่หยุดยั้ง กฎเกณฑ์ที่แน่นขึงตึงตัว อาจจะไม่สามารถส่งผ่านความปรารถนาและความตั้งใจดีให้ไปถึงโดยรวม นี่จึงเป็นจังหวะที่เหมาะสม ที่จะหาจุดกลางที่ลงตัว สร้างความพอดี และประสานแนวทางเพื่อให้สงกรานต์แบบ ‘โมเดิร์น’ สามารถยืนพื้นได้ ด้วยความสนุกสนาน และความปลอดภัย

เส้นทางที่ยังรอคอยการพิสูจน์

Songkran_007
การประสานกันระหว่างสองวัฒนธรรม ตะวันตก และสงกรานต์ไทย เส้นทางที่อาจจะเป็นไปได้ของสงกรานต์โมเดิร์น

ณ ขณะนี้ มาตรการหลายอย่างจากทางภาครัฐก็เริ่มออกบังคับใช้ให้เกิดขึ้นอย่างเป็นรูปธรรม มันอาจจะเร็วไปที่จะกล่าวสรุปว่า ผลลัพธ์จากแนวทางที่ว่านั้น จะสามารถก่อเกิดผลในทิศทางใด แต่เชื่ออย่างยิ่งว่า ความเข้าใจการเปลี่ยนผ่านของวิวัฒนาการทางสังคม คือสิ่งที่จะก่อให้เกิดความเปลี่ยนแปลงในทางบวก ในความร่วมมือร่วมใจ สู่หนทางและเป้าหมายเดียวกัน เมื่อนั้น ‘สงกรานต์โมเดิร์น’ ที่ดี เหมาะสมกับบริบททางสังคม ก็คงจะมาถึงได้ ไม่นานจนเกินไปนัก

หมายเหตุ

ทางบก.น. 7 ได้ขอเพิ่มเติมออกข้อบังคับเจ้าพนักงานจราจรในพื้นที่ แยกเป็นห้ามรถบรรทุกน้ำเข้าในพื้นที่ตลอดเวลาและห้ามตั้งกลุ่มเล่นสาดน้ำข้างถนน ได้แก่
1.ถนนอรุณอมรินทร์ ตั้งแต่สะพานอรุณอมรินทร์ ถึงแยกบ้านขมิ้น
2.ถนนชัยพฤกษ์ ตลอดสาย
3.ถนนราชวิถี ตั้งแต่แยกบางพลัดถึงเชิงสะพานกรุงธน
4.ถนนสมเด็จพระปิ่นเกล้า ขาเข้า ตั้งแต่แยกอรุณอมรินทร์ ถึงสะพานสมเด็จพระปิ่นเกล้า
5.ใน ซอยอิสรภาพ 21(ซอยวัดสังข์กระจาย) ตั้งแต่ปากซอยอิสรภาพ21 ถึงซอยเพชรเกษม4
6.ซอยจรัญสนิทวงศ์13 จากแยกพาณิชธนบุรี ถึงสะพานข้ามคลองบางกอกใหญ่
7.ถนนไฟฉายตัดถนนกาญจนาภิเษก ตั้งแต่แยกไฟฉายถึงสะพานข้ามคลองบางขุนศรี”

มีผลบังคับใช้ในวันที่ 13 ถึง 17 เมษายน 2559 ที่จะถึงนี้

ภาพประกอบโดย: Nation TV


avatar
by Sukrit Buranasun

เรื่องที่คุณอาจสนใจ

loading icon