รู้หรือไม่ ? หวย นี้ มีที่มาอย่างไร ?

posted: 2 years ago
1,219 views
รู้หรือไม่ ? หวย นี้ มีที่มาอย่างไร ?

comments

หวย และ คนไทย ถือเป็นสิ่งที่เกิดมาคู่กันเป็นระยะเวลานาน แต่เอ่ มีใครสงสัยบ้างไหมว่า หวย หรือสลากกินแบ่งที่เราๆ ท่านๆ ให้ความสนใจอยู่นั้น แท้ที่จริงแล้ว มีที่มาอย่างไรบ้างนะ ?

 

หวย นี้ มาจากไหน ?

รู้หรือไม่ คนไทยรับวัฒนธรรมการ “ออกหวย” และ “เล่นหวย” มาจากเมืองจีน กล่าวกันว่าหวยเข้ามาในประเทศไทยพร้อมกับชาวจีนอพยพกลุ่มหนึ่งในราวพ.ศ.2360  ในระยะแรกๆ นิยมเล่นกันเฉพาะในหมู่ชาวจีนอพยพเท่านั้น

ลักษณะของหวยสมัยก่อน
ลักษณะของหวยสมัยก่อน

จากหลักฐานทางประวัติศาสตร์ของจีนระบุว่า การพนันทายตัวเลขหรือตัวหนังสือนี้มีขึ้นครั้งแรกในสมัยพระเจ้าเตากวาง แห่งราชวงศ์ไต้เช็ง ประมาณ พ.ศ.2364 – พ.ศ.2394  การพนันทายตัวเลขหรือตัวหนังสือของจีน เรียกว่า “ฮวยหวย” แปลว่า “ ชุมนุมดอกไม้ ”

ลักษณะหวยยุคแรกของไทย
ลักษณะหวยยุคแรกของไทย

เพราะในตอนแรก ตัวหวยนั้น ถูกวาดเป็นรูปดอกไม้ ภายหลังจึงเปลี่ยนเป็นชื่อชาวจีนผู้มีชื่อเสียงในสมัยโบราณ โดยทำป้ายเล็กๆ จำนวน 34 ป้าย เขียนชื่อคนโบราณเป็นภาษาจีนลงป้ายละชื่อ เช่น  สามหวย ง่วยโป๊ เป็นต้น จากนั้นเจ้ามือจะเลือกป้ายชื่อคนเหล่านั้นหนึ่งอันใส่ในกระบอกไม้  ปิดปากกระบอกแขวนไว้กับหลังคาโรงหวย ให้คนทายว่าจะเป็นชื่อผู้ใดใน 34 ชื่อนั้น  ต่อมาได้เพิ่มชื่อขึ้นอีก 2 ชื่อ  รวมเป็นตัวหวย 36  ตัว

เมื่อ “ฮวยหวย” แพร่หลายมาถึงบ้านเราคนไทยก็พากันเรียกว่า “หวย” จนติดปากมาถึงทุกวันนี้

 

ครั้งแรกของ หวย ในไทย

หวยในไทย เกิดความนิยมแพร่หลายเมี่อราวๆ ปี พ.ศ. 2375 ในยุครัชกาลที่ 3 ซึ่งเป็นช่วงขาดแคลน ข้าวยากหมากแพง คนไม่ยอมนำเงินมาใช้ เอาเงินไปฝังไว้ในดิน ต่อมาได้แก้ปัญหาเรื่องนี้ด้วยการตั้งหวย จึงโปรดเกล้าฯ ให้ เจ้าสัวผู้หนึ่งซึ่งเป็นนายอากรสุราชื่อว่า จีนหง ตั้งโรงหวยขึ้นมา

ล็อตเตอรี่สยาม ครั้งที่ 1 เมื่อปี 2477
ล็อตเตอรี่สยาม ครั้งที่ 1 เมื่อปี 2477

ต่อมา เมื่อการพนันแพร่ระบาดสู่สังคมไทย จึงได้มีการออกหวยที่เป็นอักษรไทย (ซึ่งใช้ตัวอักษร 36 ตัว) จึงมีชื่อเรียกว่า “หวย ก ข” โดยโรงหวยเป็นของรัฐที่มีเอกชน เป็นผู้ได้รับสัมปทานดำเนินการ

ทั้งนี้นายอากรหวย ได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็น “ขุนบาล” หรือ “ขุนบาน” โดยรายได้จากอากรหวยมีเป็นจำนวนมาก และได้กลายเป็นรายได้ที่สำคัญของรัฐ

สลากกินแบ่งรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2483 สมัยนั้น ราคาแค่ 1 บาท เอง!
สลากกินแบ่งรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2483 สมัยนั้น ราคาแค่ 1 บาท เอง!

ทว่า ด้วยความนิยมแพร่หลายนี้ ทำให้ประชาชนต้องการเล่นหวยมากขึ้น เมื่อคนเล่นมีมากกว่าที่รัฐจะจัดให้เล่นได้ จึงได้เกิดขุนบานเถื่อนขึ้นทั่วประเทศ ในรัชสมัยของรัชกาลที่ 5 ทรงมีพระราชดำริ ที่จะยกเลิกการเล่นพนัน แต่เนื่องจากอากรหวยเป็นรายได้ที่สำคัญ จึงได้ทรงยกเลิกอากรบ่อนเบี้ยก่อน และค่อยมีการยกเลิกอากรหวยในสมัยรัชกาลที่ 6

 

กำเนิด “ลอตเตอรี่” หรือ “สลากกินแบ่งรัฐบาล”

ในรัชสมัยของรัชกาลที่ 5 นั้น เมื่อไม่สามารถยกเลิกอากรหวย ซึ่งเป็นรายได้สำคัญได้ จึงมีการออกล็อตเตอรีขึ้นเป็นครั้งแรก เพื่อหารายได้เป็นการกุศล และได้มีการออกล็อตเตอรีในวาระพิเศษอีกหลายครั้ง โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อบำรุงสาธารณกุศล

กระทั่งรัฐบาลภายหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง ใน พ.ศ. 2475 ได้ให้มีการออกล็อตเตอรี่เป็นประจำเรื่อยมา

สลากกินแบ่งในยุคปัจจุบัน
สลากกินแบ่งในยุคปัจจุบัน

และในที่สุด เมื่อปี พ.ศ. 2482 ได้มีการจัดตั้งสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล ให้มีการออกล็อตเตอรี่เป็นประจำ การเล่นหวยจึงได้เปลี่ยนมาใช้เลขท้าย ของล็อตเตอรี่ แทนหวย ก ข แบบเดิมนั้นเอง!!

 

ศิลปะที่หลายคนมองข้าม

หลายคนอาจจะคุ้นชินกับเลขบนหวย รหือสลกกินแบ่งอยู่ไม่น้อย แต่จะมีใครสังเหตบล้างหรือไม่ว่า ภาพวาดที่อยู่เคียงข้างตัวเลขเหล่านั้น ล้วนนำเสนอเรื่องราวต่างๆ ในแต่ละปีไว้!

ล็อตเตอรี่ พิมพ์ด้วยระบบ DRY OFFSET คือ การพิมพ์แบบแห้ง ไม่ต้องใช้น้ำ
ล็อตเตอรี่ พิมพ์ด้วยระบบ DRY OFFSET คือ การพิมพ์แบบแห้ง ไม่ต้องใช้น้ำ

การออกแบบภาพบนสลากกินแบ่งนั้น ไม่ใช่เรื่องที่ทำกันง่ายๆ เพราะต้องมีการวางแผนการออกแบบประจำปีทุกครั้ง ซึ่งทางสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาลได้นำเสนอเรื่องราวศิลปะที่บอกความเป็นไทยมาโดยตลอด

ลวดลายที่ปรากฏในแต่ละปีกำหนดให้มี ๒ เรื่องราว โดยจะนำเสนอสลับกันไปในแต่ละงวด เช่น เรื่องราวเกี่ยวกับนางในวรรณคดีเอกของไทยของดีประจำจังหวัด หรือภาพเกี่ยวกับเทศกาลสำคัญต่างๆ

ลวดลายบนล็อตเตอรี่แต่ละฉบับ เกิดจากฝีมือของนักออกแบบ หรือช่างศิลป์กองงานออกแบบแม่พิมพ์
ลวดลายบนล็อตเตอรี่แต่ละฉบับ เกิดจากฝีมือของนักออกแบบ หรือช่างศิลป์กองงานออกแบบแม่พิมพ์

และลวดลายบนล็อตเตอรี่แต่ละฉบับ ล้วนเกิดจากฝีมือของนักออกแบบ หรือช่างศิลป์กองงานออกแบบแม่พิมพ์ของสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล ผ่านมาหลายยุคหลายรุ่น !!

เทคนิคในการทำแบบต้นฉบับนั้น ช่างเขียนจะใช้ความสามารถจากปลายพู่กัน บวกกับสีน้ำ สีโปสเตอร์ ดินสอสี หรือจะเป็นสีและเทคนิคอื่นๆ ตามแต่ความถนัดของช่างเขียน โดยจะระบายสีเหล่านั้นลงบนแผ่นกระดาษสีขาวตามรูปแบบที่กำหนดไว้

ลอตเตอรี่เสือป่าล้านบาท
ลอตเตอรี่เสือป่าล้านบาท

ในอดีต การออกแบบจะใช้ฝีมือของช่างเขียนล้วนๆ แต่ในปัจจุบันมีเทคโนโลยีใหม่ๆ อย่างคอมพิวเตอร์ เข้ามาผสมผสานกับงานฝีมือจากปลายพู่กันอย่างลงตัว

เทคนิคการพิมพ์ล็อตเตอรี่ พิมพ์ด้วยระบบ DRY OFFSET คือ การพิมพ์แบบแห้ง ไม่ต้องใช้น้ำเพื่อประหยัดเวลาในการพิมพ์ โดยในแต่ ละครั้งต้องพิมพ์คราวละหลายล้านฉบับ เพื่อให้พอเพียงต่อการจำหน่ายในแต่ละงวด

 

จะเห็นได้ว่า กว่ารูปแบบของหวยนั้นจะเป็นมาอย่างในยุคปัจจุบัน ก็เรียกได้ว่าผ่านมาเยอะอยู่เหมือนกัน เอ้า ใครถูกเจ้ามือกินบ้าง สารภาพมาซะดีๆ !


avatar
by คะน้าใบเขียว
มนุษย์ผู้มีชีวิตชีวายามค่ำคืน ตอนนี้ดูเหมือนจะกำลังพยายามทำความเข้าใจกับมักเกิ้ลในยุคปัจจุบันอยู่ แต่ทุกวันนี้ นางก็ยังไม่ชินเสียทีจริงๆ นั่นแหละ

เรื่องที่คุณอาจสนใจ

loading icon