หุ่นหลวง มหรสพสมโภชหาดูยาก ในพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ

posted: 1 year ago
หุ่นหลวง มหรสพสมโภชหาดูยาก ในพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ

comments

งานพระราชพิธีถวายเพลิงพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชบรมนาถบพิตร ในวันที่ 26 กันยายน พ.ศ. 2560 เชื่อว่าคงจะเป็นอีกวันที่คนไทยไม่อยากให้มาถึง…แต่เราทุกคนต้องผ่านไปให้ได้และให้กำลังใจกันนะคะ ในงานพระราชพิธีนี้นอกจากความงดงามของพระเมรุมาศแล้ว ยังมีการแสดงมหรสพสมโภชอีกมากมายจากกระทรวงวัฒนธรรม และหนึ่งในนั้นคือ ‘หุ่นหลวง’ การแสดงหุ่นเชิดของไทยที่สูญหายไปนานกว่า 100 ปี ความวิจิตรงดงาม รวมไปถึงลักษณะของการแสดงหุ่นหลวงจะเป็นอย่างไร เรามาติดตามชมไปพร้อมๆ กันเลยค่ะ


ประวัติความเป็นมาของ หุ่นหลวง

cr.http://hunluang.blogspot.com/
cr.http://hunluang.blogspot.com/

หุ่นหลวง หุ่นใหญ่ หรือหุ่นหลง เป็นการแสดงหุ่นไทยที่มีมาตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา โดยมีหลักฐานการแสดงปรากฎอยู่ในบันทึก ทั้งที่เป็นหมายรับสั่ง สมุดไทย วรรณกรรม และวรรณคดีเรื่องต่างๆ ตั้งแต่สมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช ต่อมาจนถึงสมัยกรุงธนบุรี และสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ตอนต้น ซึ่งมีการจัดแสดงครั้งสุดท้ายในงานออกพระเมรุมาศ สมัยรัชกาลที่ 4 หรือราว 150 ปี ที่แล้ว นอกจากยังปรากฎหลักฐานว่า หุ่นรุ่นที่เก่าที่สุดอยู่ในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย อีกทั้งยังเล่าสืบต่อกันมาว่า ทรงได้ฝากฝีพระหัตถ์การทำใบหน้าหุ่นหลวงไว้คู่หนึ่ง เรียกกันว่า “พระยารักน้อย พระยารักใหญ่”

cr.facebook กลุ่มเผยแพร่ฯ กรมศิลปากร
cr.facebook กลุ่มเผยแพร่ฯ กรมศิลปากร

ในการแสดงหุ่นหลวงนั้นจะแสดงเป็นเรื่องราวต่างๆ เช่นเดียวกับละครในที่ให้นางในเป็นผู้แสดงทั้งตัวพระตัวนาง เรื่องที่นิยมนำมาแสดง ได้แก่ เรื่องรามเกียรติ์ เรื่องอุณรุท เป็นต้น ในส่วนของลีลาท่าทางเป็นการแสดงแบบใช้หุ่นแสดงแทนคน ดังนั้นท่าทางของหุ่นจึงอ่อนช้อย สวยงาม คล้ายกับท่วงท่าของคนแสดงจริง นอกจากนี้ในการเล่นหุ่นยังประกอบไปด้วย การขับร้อง และการบรรเลงดนตรีประกอบด้วยวงปี่พาทย์อีกด้วย


ลักษณะของหุ่นหลวง

ภาพปก-หุ่นหลวง


‘หุ่นหลวง’ มีลักษณะคล้ายกับหุ่นละครเล็ก แต่มีขนาดใหญ่ และมีรายละเอียดของหุ่นมากกว่า โดยหุ่นจะถูกสร้างเป็นรูปคนเต็มตัว มีขนาดใหญ่ สูงประมาณ 1 เมตร แต่งตัวเหมือนละครทุกส่วน แม้แต่หน้าโขนที่สวมอยู่ก็สามารถสวมหรือถอดออกได้เหมือนของจริง ภายในตัวหุ่นประกอบไปด้วยโครงสร้างต่างๆ เช่น กระดูกซี่โครง และข้อต่อต่างๆ คล้ายคลึงกับร่างกายมนุษย์ มีสายใยเรียงร้อยสำหรับชักเชิดอยู่ภายในตัวหุ่นจำนวนกว่า 20 เส้น แต่ละเส้นจะกำหนดการเคลื่อนไหวของหุ่นในแต่ละส่วน ทำให้หุ่นสามารถขยับเขยื้อนได้เสมือนคนจริงๆ ตัวหุ่นโดยรวมมีน้ำหนักมากกว่า 10 กิโลกรัม และใช้นิ้วมือเป็นจุดสำคัญในการชักเชิด   

cr.http://saranukromthai.or.th/
cr.http://saranukromthai.or.th/

ภาพหุ่นเชิดอื่นๆ


การเชิดหุ่นหลวง ของไทยนั้นแตกต่างจากหุ่นเชิดของต่างประเทศอย่างชัดเจน คือ หุ่นหลวงจะมีสายเชิดอยู่ด้านล่าง แต่หุ่นต่างประเทศจะมีสายเชิดอยู่ด้านบน ซึ่งการแสดงหุ่นหลวง ในพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ รัชกาลที่ 9 ในวันที่ 26 ตุลาคม 2560 จะเป็นการแสดงเรื่อง รามเกียรติ์ ตอน หนุมานเข้าห้องนางวานรินทร์ หุ่นที่ใช้ถูกสร้างขึ้นใหม่มีอยู่ 3 ตัว ด้วยกัน ได้แก่ หุ่นพระ หุ่นนาง และหุ่นหนุมาน


การแสดงมหรสพสมโภชต่างๆ

นอกเหนือจากการแสดงหุ่นหลวงแล้ว ภายในพระราชพิธียังมีการแสดงมหรสพสมโภชอีกมากมาย โดยแบ่งออกเป็น 3 เวที ดังนี้  

เวทีที่ 1

การแสดงหนังใหญ่เบิกหน้าพระและการแสดงโขนรามเกียรติ์ แบ่งออกเป็น 3 ส่วน คือ

ส่วนแรก การแสดงหนังใหญ่ ชุดจับลิงหัวค่ำ ส่วนที่ 2 การแสดงโขนหน้าจอและโขนชักรอก เรื่องรามเกียรติ์ ชุดพระรามข้ามสมุทร ชุดศึกทศกัณฐ์ครั้งแรก ทัพสิบขุนสิบรถ ชุดท้าวมาลีวราชว่าความ ชุดนางมณโฑหุงน้ำทิพย์ ชุดศึกทศกัณฐ์ขาดเศียรขาดกร และชุดสีดาลุยไฟ พระรามคืนนคร ส่วนที่ 3 การแสดงโขนหน้าจอและโขนชักรอก เรื่องรามเกียรติ์ ชุดรามาวตาร ทศกัณฐ์รบสดายุ หนุมานถวายพล พิเภกสวามิภักดิ์ เป็นการแสดงของโขนพระราชทานของมูลนิธิส่งเสริมศิลปชีพ

เวทีที่ 2

การแสดงละครหุ่นหลวงและหุ่นกระบอก ประกอบละครเรื่องพระมหาชนก แสดงหุ่นหลวง ตอนหนุมานเข้าห้องนางวานรินทร์ การแสดงหุ่นกระบอกเรื่องพระอภัยมณี ตอนกำเนิดสุดสาครจนถึงเข้าเมืองการะเวก รำกิ่งไม้เงินทอง ละครในเรื่องอิเหนา ตอนบุษบาชมศาล-อิเหนาตัดดอกไม้-ฉายกริช-ท้าวดาหาบวงสรวง ละครเรื่องมโนห์รา

เวทีที่ 3

เป็นการบรรเลงดนตรีสากล “ธ คือ ดวงใจไทยทั่วหล้า” ซึ่งเป็นการบรรเลงและขับร้องเพลงพระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร เพลงเทิดพระเกียรติ์ บทเพลงที่ประพันธ์ขึ้นเพื่อถวายความอาลัย และบทเพลงที่สื่อความหมายสอดคล้องกับการแต่ละองค์ โดย ผู้บรรเลง ขับร้อง และผู้แสดงจาก สำนักสังคีต กรมศิลปากร สถาบันดนตรีกัลยาณิวัฒนา สถานบันบัณฑิตพัฒนศิลป์ วงดนตรี อ.ส. วันศุกร์ วงสหายพัฒนา โรงเรียนราชินี กรมดุริยางค์ทหารบก ทหารเรือ ทหารอากาศ กองสวัสดิการ สำนักงานตำรวจแห่งชาติ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และกรมประชาสัมพันธ์

ทั้งนี้การแสดงทุกเวทีจะเริ่มในเวลา 18.00 น. ในวันพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร จนถึงเวลา 06.00 น. ของวันที่ 27 ตุลาคม 2560 โดยการแสดงของทุกเวทีจะหยุดการแสดงเมื่อมีพระราชพิธีในพระเมรุมาศ


ขอบคุณ VDO : Thai PBS News



ภายใต้ความโศกเศร้าเสียใจของคนไทยทั้งประเทศ ยังคงมีเรื่องราวความน่าประทับใจต่างๆ ให้เราได้เห็นควบคู่กันไป ทั้งการแสดงมหรสพอันวิจิตรตระการตาหาดูยาก การรำลึกถึงคำสอนต่างๆ ของพ่อ การทำความดีเพื่อพ่อ และการแสดงพลังแห่งความสามัคคีอย่างที่พ่ออยากให้เราเป็น

ขอบคุณข้อมูล : hunluangfineartsprd


avatar
by ...Love Scenes...
เพราะ 'ความรัก' คือ ฉากหนึ่งของชีวิต...(^3^)

เรื่องที่คุณอาจสนใจ

loading icon