ย้อนรอยหน้าประวัติศาสตร์ไทย กับ แผนผังราชวงศ์จักรี

posted: 1 year ago
43,714 views
ย้อนรอยหน้าประวัติศาสตร์ไทย กับ แผนผังราชวงศ์จักรี

comments

จากเหตุการณ์หน้าหนึ่งในประวัติศาสตร์ที่ผ่านมา นอกเหนือจากความโศกเศร้าเสียใจแล้ว เชื่อว่าหลังจากผ่านพ้นช่วงเวลาเหล่านั้นมาได้ คงมีหลายคนไม่น้อยที่สนใจศึกษาทั้งพระราชกรณียกิจของในหลวงร.9 งานอดิเรกของพระองค์ รวมไปถึงประวัติศาสตร์ต่างๆ และเรื่องราวของราชวงศ์เพิ่มมากขึ้นอย่างแน่นอน

และในวันนี้ Rabbit Daily เราจะพาทุกคนไปรู้จักหนึ่งในหน้าประวัติศาสตร์ของไทย พร้อมตอบทุกข้อสงสัยว่า เหตุใด สมเด็จย่าฯ จึงได้เป็นพระมารดาของทั้งสองยุวกษัตริย์ ? กฎมณเฑียรบาลแท้จริงแล้วคืออะไรกันแน่? แล้วแผนผังราชวงศ์จักรีนั้น เป็นเช่นไร? เรามาศึกษาไปพร้อมๆ กันเลยดีกว่า


อะไรคือกฎมณเฑียรบาล ?

หลายคนคงเคยได้ยินกันมาไม่น้อย แต่รู้หรือไม่ กฎมณเฑียรบาล นั้น มีความหมายที่ปรากฏในพจนานุกรมราชบัณฑิตสถาน หมายถึง ข้อบัญญัติพิเศษเกี่ยวกับพระราชฐาน พระราชวงศ์ และระเบียบการปกครองในราชสำนัก

จะเห็นได้ว่า กฎมณเฑียรบาลนั้นมิได้มุ่งหมายที่จะดูแลรักษาพระราชวังและพระราชฐานเท่านั้น แต่ยังมุ่งหมายที่จะอภิบาลดูแล ถวายอารักขา และความปลอดภัย ตลอดจนการรักษาพระบรมเดชานุภาพและการผดุงพระเกียรติยศของพระมหากษัตริย์ พระบรมวงศานุวงศ์ ข้าราชบริพาร หรือบุคคลอื่นๆ ที่เข้ามาเกี่ยวข้องกับพระราชวัง พระราชฐาน

กฎหมายทั้งหลายย่อมมีขอบเขตในตัวเองว่าจะด้วยเรื่องอันใด ใช้กับใคร ในสถานการณ์ใด กฎมณเฑียรบาลก็เช่นกัน เพราะจะมีขอบเขตโดยเฉพาะซึ่งกำหนดไว้ เช่น ขอบเขตด้านสถานที่ (Place), ขอบเขตด้านตัวบุคคล (Person), โบราณราชนิติประเพณี, การประพฤติปฏิบัติตนของพระบรมวงศานุวงศ์อาจจะกระทบต่อพระราชฐานะและพระบารมีของพระมหากษัตริย์, การสืบราชสันตติวงศ์ เป็นต้น

tnews_1476437854_9835

โดยกฎมณเฑียรบาลก็อาจกำหนด “แนวทาง” พระราชจรรยานุวัตรของพระมหากษัตริย์ในอดีตทรงปฏิบัติมาเช่นไร พระมหากษัตริย์ในรัชกาลต่อๆ ไปก็พึงทรงปฏิบัติตาม ซึ่งกฎมณเฑียรบาลเหล่านี้ได้บังคับครอบคลุมไปถึงการประพฤติปฏิบัติพระองค์ของพระบรมวงศานุวงศ์ด้วย ไม่ว่าพระบรมวงศานุวงษ์พระองค์นั้นจะประทับอยู่ในเขตพระราชฐานหรือไม่ก็ตาม

อย่างไรก็ตาม ปกติกฎมณเฑียรบาลจะไม่บังคับใช้กับประชาชนทั่วไป เว้นเสียแต่ว่าบุคคลนั้นจะได้เข้ามามีส่วนเกี่ยวข้องกับพระมหากษัตริย์หรือ พระราชฐาน เช่น การเข้าไปในเขตที่ประทับ, การเข้าเฝ้าทูลละอองธุลีพระบาท, การถวายฎีการ้องทุกข์ เป็นต้น

แผนผังราชวงศ์จักรี ลำดับแผนผังกันอย่างไรนะ ?

สำหรับการลำดับราชวงศ์จักรีต่างๆ นั้น หากจะให้พุดถึงก็คงจะยาวอยู่ไม่น้อย ทางเราจะขอหยิบยกลำดับคร่าวๆ เพื่อไม่ให้เป็นการสับสน จึงขอเริ่มตั้งแต่ ร.5 ก่อน เป็นดังนี้

เดิมที อัครมเหสีใน ร.5 มีด้วยกัน 5 พระองค์คือ

 

สุนันทากุมารีรัตน์

1.สมเด็จพระนางเจ้าสุนันทากุมารีรัตน์ หรือพระนางเรือล่ม สิ้นพระชนม์จากเหตุการณ์เรือล่ม ตอนเสด็จบางประอินทำให้ตำแหน่งของรัชทายาทนั้นเปลี่ยนไป

สว่างวัฒนา

2.สมเด็จพระนางเจ้าสว่างวัฒนา (สมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า) หรือเรียกง่ายๆ ว่าเป็น ย่าของ ร.8 และ ร.9 นั่นเอง

เสาวภาผ่องศรี

3.สมเด็จพระนางเจ้าเสาวภาผ่องศรี (พระพันปีหลวง) ทรงได้รับการแต่งตั้งเป็น บรมราชินีนาถ เป็นพระองค์แรก เนื่องจากว่าราชการแทน ร.5 ในช่วงที่ท่านเสด็จทรงงานที่ยุโรปแทนได้เป็นอย่างดี

เจ้าสุขุมาลมารศรี

4.พระนางเจ้าสุขุมาลมารศรี (และได้รับการเลื่อนยศเป็น สมเด็จพระปิตุจฉาเจ้าสุขุมาลมารศรี พระอัครราชเทวี ในช่วง ร.7) เนื่องจากกฎมณเฑียรบาล ว่าด้วยการสืบสันตติวงศ์ ต้องเรียงตามพระอิสริยยศของพระมารดา ทำให้พระนางเจ้าสุขุมาลมารศรี ที่มีพระยศต่ำกว่า (ในช่วง ร.5) จึงทำให้ลำดับการขึ้นครองราชย์ของโอรสพระนางสุขุมาลมารศรี ตามหลังพระพันวัสสา และพระพันปีหลวง นั่นเอง

เจ้าทักษิณชา นราธิราชบุตรี

  1. พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าทักษิณชา นราธิราชบุตรี แต่ถูกถอดออกจากลำดับการนับราชวงศ์ เนื่องจากเมื่อมีพระประสูติกาล พระราชบุตรพระองค์นั้นก็ได้สิ้นพระชนม์ไปอย่างกระทันหันภายในเวลาอันสั้น พระองค์เจ้าทักษิณชาทรงเสียพระทัยยิ่งนักจนสูญเสียพระจริตในเวลาต่อมา และมิสามารถสนองพระเดชพระคุณรับราชการฝ่ายในได้ต่อไป ทรงอยู่ในสภาพผู้ป่วยตลอดชีพ

โดยทั้ง 3 พระองค์แรกเป็นพี่น้องร่วมพระมารดาเดียวกัน และถือเป็นภรรยาเจ้าชั้นลูกหลวงของ ร.5  และมีตำแหน่งเทียบเท่ากันหมด

และแท้จริงแล้วสมเด็จฯ พระพันวัสสา(ย่า ร.8-9) ทรงมีพระโอรสเป็นรัชทายาทคือ สมเด็จเจ้าฟ้ามหาวชิรุณหิศ แต่ทรงสิ้นพระชนม์ไปเสียก่อนด้วยพระชนมายุเพียง 15 ชันษา ต่อมาจึงทรงแต่งตั้งสมเด็จเจ้าฟ้ามหาวชิราวุธ (พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว หรือก็คือ ร.6) ในสมเด็จพระนางเจ้าเสาวภาผ่องศรี (พระพันปีหลวง) ขึ้นแทน

แล้วสายการสืบสันตติวงศ์จึงย้ายมาที่สายนี้แทน

ofaqsieliu7aRBsJYrk-o

สามารถรับชมภาพใหญ่ได้ที่นี่

ซึ่ง เมื่อ ร.6 เสด็จสวรรคต รัชทายาทมีแต่พระราชธิดา ทำให้ทางสำนักพระราชวังต้องกลับมาไล่เรียงลำดับพี่น้องของ ร.6 จึงได้ความว่า

พระอนุชา (น้องชาย) คนที่ 1 เจ้าฟ้าจักรพงศ์ฯ ทิวงคตไปแล้ว มีทายาทคือพระองค์เจ้าจุลจักรฯ ที่อภิเษกสมรสกับหญิงชาวต่างชาติ – ร.6 ขอให้ข้ามไป เพราะตามกฎมณเฑียรบาลแล้ว พระราชินีไม่สามารถเป็นต่างด้าวได้

พระอนุชาคนที่ 2 เจ้าฟ้าอัษฎางฯ สิ้นพระชนม์ไปแล้ว ไม่มีทายาท

พระอนุชาคนที่ 3 เจ้าฟ้าจุฑาทุชฯ สิ้นพระชนม์ไปแล้ว มีทายาทคือ มจ.วรานนทวัช(ยศขณะนั้น) – ร.6 ขอให้ข้ามไปเพราะมารดามีฐานะต่ำต้อย (ฐานะต่ำต้อยในที่นี้ ไม่ใช่ว่าต้องฐานะสามัญชน แต่อาจหมายถึง มีอาชีพเป็นนางรำในยุคนั้น หรืออาจไม่ใช่สะใภ้หลวง ที่ได้รับการอนุญาตจากทางวังอย่างเป็นทางการนั่นเอง)

ราชสมบัติจึงตกแก่ พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว (ร.7) น้องคนสุดท้อง

จนกระทั่ง ร.7 ทรงสละราชสมบัติ และไม่มีทายาท นอกจากนี้ พระองค์เองก็ไม่ได้ทำพินัยกรรมให้ข้าม พระองค์เจ้าจุลจักรฯ กับพระองค์เจ้าวรานนทวัช แต่ทางสภาถือว่า “ข้ามแล้วข้ามเลย” หรือก็คือ เคารพการตัดสินพระทัยของ ร.6 ทั้งสองจึงไม่กลับมาอยู่ในลำดับรัชทายาทในการขึ้นครองราชย์

และด้วยความที่ในสายนี้ ร.7 ทรงเป็นน้องชายคนเล็กแล้วจึงไม่มีใครอีกแล้วในสายนี้ (จริงๆ ราชสกุลจักรพงษ์ก็อยู่ในสายนี้แต่ว่ามีชายาเป็นชาวต่างชาติเลยไม่ได้ตามกฎมณเฑียรบาล) สายการสืบสันตติวงศ์จึงย้ายกลับมาที่สายสมเด็จพระพันวัสสา (พระอัยยิกาของ ร.8-9) อีกครั้ง

King_Ananda_Mahidol_portrait_photograph_54

แต่ด้วยพระโอรสทรงสิ้นพระชนม์กันหมดเหลือก็เพียงแต่หลานชาย นั่นก็คือ พระวรวงศ์เธอพระองค์เจ้าอานันทมหิดล และพระวรวงศ์เธอพระองค์เจ้าภูมิพลอดุลยเดช พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล จึงเสด็จขึ้นครองราชย์เป็นพระมหากษัตริย์ลำดับที่ 8 แห่งราชวงศ์จักรี

(แน่นอนว่า สมเด็จย่าฯ นั้น แม้ทรงเคยเป็นสามัญชนมาก่อน แต่ก็ถูกนับได้ว่าเป็นสะใภ้หลวง เนื่องจาก สมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมขุนสงขลานครินทร์ (พระบิดาของ ร.8 และ ร.9) กราบบังคมทูลสมเด็จพระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า เพื่อขอพระราชทานพระราชานุญาตหมั้น และภายหลังได้พิธีอภิเษกสมรสที่วังสระปทุม)

และเมื่อ ร.8 เสด็จสวรรคต และยังทรงไม่มีทายาท ราชสมบัติตกสู่พระอนุชาอย่าง ร.9 นั่นเอง


 

หลายๆ คนก็น่าจะคลายข้อสงสัยไปแล้วว่า การสืบสันตติวงศ์นั้นมีความเป็นมาอย่างไร โดยกฎมณเฑียรบาลนั้น ไม่เฉพาะแค่กำหนดสายการสืบสันตติวงศ์ แต่ยังกำหนดไปถึงเรื่องต่างๆ ตามที่เราได้กล่าวถึงไว้ และแน่นอนว่ามีข้อกำหนดปลีกย่อยมากมาย รวมถึงมีการเปลี่ยนแปลง ปรับปรุงแก้ไข จนมาถึงปัจจุบัน ซึ่งเราสามารถหาอ่านได้บางส่วนตามอินเทอร์เน็ตอีกด้วย


avatar
by คะน้าใบเขียว
มนุษย์ผู้มีชีวิตชีวายามค่ำคืน ตอนนี้ดูเหมือนจะกำลังพยายามทำความเข้าใจกับมักเกิ้ลในยุคปัจจุบันอยู่ แต่ทุกวันนี้ นางก็ยังไม่ชินเสียทีจริงๆ นั่นแหละ

เรื่องที่คุณอาจสนใจ

loading icon