เตือนภัย! โดนพิษ แมงกะพรุนกล่อง ทำผิดวิธียิ่งปวดแสบปวดร้อน

posted: 3 months ago
เตือนภัย! โดนพิษ แมงกะพรุนกล่อง ทำผิดวิธียิ่งปวดแสบปวดร้อน

comments

ในช่วงที่มีมรสุมและฝนตก มักจะพบแมงกะพรุนถูกคลื่นซัดเข้ามาชายหาดจำนวนมาก โดยเฉพาะ แมงกะพรุนกล่อง ซึ่งหลายแห่งได้เตือนภัยในช่วงหน้าร้อนนี้ แมงกะพรุนนั้นส่วนใหญ่จะพบในทะเลไทยมีอยู่ด้วยกันหลายชนิดทั้งมีพิษและไม่มีพิษ โดยกรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข ระบุว่า ในช่วง 15 ปีที่ผ่านมา มีผู้ป่วยเข้ารับการรักษาที่โรงพยาบาลจากากรเจอพิษดังกล่าวมากกว่า 1,000 ราย และพบมากขึ้นในช่วงมีมรสุมของปี รวมถึงช่วงฝนตกหรือหลังฝนหยุดใหม่ๆ โดยเฉพาะทะเลในพื้นที่ภาคใต้ของไทย



แมงกะพรุนกล่อง พิษสงร้ายกาจ

แมงกะพรุนกล่องมี 2 ชนิด คือ ชนิดที่มีพิษน้อย ซึ่งอาจจะทำให้รู้สึกคันๆ และชนิดที่มีพิษทำให้เสียชีวิต ซึ่งในประเทศไทยมีอยู่ในหลายพื้นที่ โดยแบ่งย่อยออกเป็นหลายสายกับสายเดี่ยว ซึ่งแมงกะพรุนสายเดี่ยวจะมีเพียง 4 สาย โอกาสที่พิษของมันจะทำให้เสียชีวิต น้อยกว่าแมงกะพรุนหลายสาย ซึ่งจะพ่นพิษออกมาได้มากกว่า

พิษของแมงกะพรุนอยู่ที่พื้นผิวของลำตัว หรือ ส่วนที่เป็นหนวดยาว มีอวัยวะที่เรียกว่า nematocysts ซึ่งบรรจุสารพิษอยู่ภายใน เมื่อสัมผัสกับผิวหรือหนวดของมัน จะรู้สึกมีความเจ็บปวดบริเวณผิวหนังที่สัมผัสได้ทันที ผิวหนังจะมีรอยแดงเหมือนโดนแส้ฟาดอย่างแรง มีอาการคัน ปวดร้อนเหมือนแผล ไหม้ แล้วแผลก็จะเริ่มพุพอง หากยิ่งเกาก็จะยิ่งเพิ่มความเจ็บปวด เนื่องจาก nematocysts ก็จะปล่อยสารพิษออกมามากขึ้น อาจทำให้ผู้ป่วยอาจเป็นลมหรือหมดสติได้

แมงกะพรุนกล่อง


การรักษาแบบผิด ๆ พิษยิ่งกระจาย

ความเข้าใจแบบผิด ๆ ที่ได้ยินต่อ ๆ กันมาว่า เมื่อได้รับพิษจากแมงกระพรุนแล้ว ให้นำน้ำปัสสาวะมารดลงบนแผล เพราะคิดว่าความเค็มของปัสสาวะจะเท่ากับความเค็มของน้ำทะเลที่จะช่วยรักษาแผลจากแมงกระพรุนได้ ซึ่งถือว่าเป็นการเข้าใจที่ผิด แม้ว่าน้ำปัสสาวะจะมีส่วนประกอบ ทั้งเกลือและสารละลายอิเล็กโทรไลต์ แต่ความเข้มข้นและส่วนประกอบเทียบเท่าได้กับน้ำจืด ซึ่งมีความแตกต่างไปจากน้ำทะเล ดังน้้นถ้านำปัสสาวะมาราดลงบนแผลก็จะยิ่งทำให้ปวดแสบปวดร้อนมากยิ่งขึ้น

แมงกะพรุนกล่อง

อย่างไรก็ตาม สารประกอบและของเหลวอื่นๆ สามารถช่วยได้ จากบาดแผลส่วนใหญ่ในทวีปอเมริกาเหนือสามารถบรรเทาได้ด้วยน้ำส้มสายชูหรือกรดอะซีติก 5% ในแผลที่เกิดจากแมงกะพรุนสองชนิดคือ Cyanea capillata และแมงกะพรุนไฟ Chysaora quinquecirrha เบ็กกิ้งโซดา (baking soda) และน้ำทะเลช่วยทำให้ดีขึ้นได้


ขั้นตอนการปฐมพยาบาลที่ถูกต้อง

1.เรียกให้คนช่วยหรือเรียกรถพยาบาล (โทร 1669) แต่ห้ามทิ้งให้ผู้บาดเจ็บอยู่ตามลำพัง เพราะอาจหมดสติภายในเวลาไม่กี่นาทีข้างหน้า
2.ให้ผู้บาดเจ็บอยู่นิ่งๆ เพื่อลดการยิงพิษจากแมงกะพรุน
3.ห้ามขัดถูหรือขยี้ รวมถึงห้ามราดน้ำจืดบริเวณที่ถูกแมงกะพรุน เพราะจะทำให้มีการยิงพิษเพิ่มขึ้น
4.ถ้าผู้ป่วยหมดสติและไม่มีชีพจร ให้ปั๊มหัวใจก่อน หากมีข้อสงสัยประชาชนสามารถสอบถามได้ที่สายด่วนกรมควบคุมโรค โทร. 1422
5.หากผู้ที่โดนพิษยังไม่สลบ ต้องรีบหาน้ำส้มสายชู เพื่อระงับพิษ 80-90% ที่ยังอยู่ในตัวแมงกะพรุน



แมงกะพรุนกล่อง

เมื่อรู้ถึงพิษร้ายของแมงกะพรุนกันแล้ว เวลาที่ไปเที่ยวทะเลก็ต้องระมัดระวังกันสักนิด เพราะถ้าถ้าโชคร้ายเจอแมงกะพรุนไฟ หรือแมงกะพรุนกล่อง ได้ปวดแสบปวดร้อน จนต้องหามส่งโรงพยาบาลกันเลยทีเดียวนะคะ

 ขอบคุณข้อมูลจาก ไทยรัฐออนไลน์กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข , วิชาการ.คอม 


avatar
by Anchalee Sabuysuk
"เมื่อมีโอกาสและมีงานให้ทำ ควรเต็มใจทำโดยไม่จำเป็นต้องตั้งข้อแม้หรือเงื่อนไขอันใดไว้ให้เป็นเครื่องกีดขวาง คนที่ทำงานได้จริงๆนั้น ไม่ว่าจะจับงานสิ่งใดย่อมทำได้เสมอ ถ้ายิ่งมีความเอาใจใส่ มีความขยันซื่อสัตย์สุจริต ก็ยิ่งจะช่วยให้ประสบผลสำเร็จในงานที่ทำสูงขึ้น" พระบรมราโชวาทของ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ในพิธีพระราชทานปริญญาบัตรของวิทยาลัยเทคโนโลยีและอาชีวศึกษา วันที่ 8 กรกฎาคม พ.ศ. 2530

เรื่องที่คุณอาจสนใจ

loading icon