ข่าวดี! ยูเนสโก ขึ้นทะเบียน ‘โขนไทย’ เป็นมรดกโลกทางวัฒนธรรม

posted: 1 week ago
ข่าวดี! ยูเนสโก ขึ้นทะเบียน ‘โขนไทย’ เป็นมรดกโลกทางวัฒนธรรม

comments
  • ยูเนสโก พิจารณาและประกาศรายชื่อรับรอง “การแสดงโขนในประเทศไทย” ให้เป็นตัวแทนมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของมนุษยชาติอย่างเป็นทางการ
  • ยูเนสโก ได้พิจารณาขึ้นทะเบียน “ละคอนโขน” ของกัมพูชา เป็น มรดกโลกเชิงวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ ซึ่งจำเป็นต้องได้รับการคุ้มครองอย่างเร่งด่วน 
โขนไทย
ภาพจาก สปริงนิวส์

ยูเนสโก ขึ้นทะเบียน โขนไทย แล้ว

เมื่อวันที่ 29 พ.ย. 2561 ในการประชุมคณะกรรมการร่วมระหว่างรัฐบาล เพื่อการสงวนรักษามรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ขององค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (ยูเนสโก) ครั้งที่ 13 ณ เมืองพอร์ตหลุยส์ สาธารณรัฐมอริเชียส ซึ่งมีผู้แทนจากประเทศภาคีอนุสัญญาว่าด้วยการสงวนรักษามรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ขององค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (ยูเนสโก) เข้าร่วม 181 ประเทศ

ในส่วนของประเทศไทย ได้มีการเสนอ “การแสดงโขนในประเทศไทย” (Khon masked dance drama in Thailand) ในรายการตัวแทนมรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของมนุษยชาติ ต่อที่ประชุมยูเนสโก เพื่อพิจารณาเป็นครั้งแรก ซึ่งอยู่ในลำดับที่ 37 จาก 40 รายการ

คณะกรรมการได้พิจารณารายการที่แต่ละประเทศเสนอรายชื่อเข้ามา จากข้อมูลและฉายวิดีโอประกอบ เรียงตามลำดับรายชื่อประเทศ จนกระทั่งถึงการพิจารณาและประกาศรายชื่อรับรอง “การแสดงโขนในประเทศไทย” ให้เป็นตัวแทนมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของมนุษยชาติอย่างเป็นทางการ

ส่วนสำคัญในการผลักดัน การแสดงโขนของไทย ให้เข้าร่วมพิจารณาจากยูเนสโก คือ ด้วยพระมหากรุณาธิคุณอันยิ่งใหญ่หาที่สุดมิได้ของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ในรัชกาลที่ 9 ที่ทรงอนุรักษ์ ฟื้นฟู ส่งเสริมการแสดงโขนในทุกมิติ จึงทำให้การแสดงโขนได้รับการอนุรักษ์ สืบสาน สร้างสรรค์ และพัฒนา เป็นมรดกของชาติไทยมาจนถึงปัจจุบัน ทั้งสร้างอัตลักษณ์ไทยในเวทีโลกได้อย่างสง่างาม

กิจกรรมเฉลิมฉลองโขนไทยตลอดปี 2561-2562

1. จัดแสดงโขนรอบพิเศษ ตอน “พิเภกสวามิภักดิ์” วันที่ 3–4 ธ.ค. 2561 ที่ศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย

2. จัดสร้างภาพยนตร์แอนิเมชั่นรามเกียรติ์ ตอน รามาวตาร เพื่อฉายในโรงภาพยนตร์ทั่วประเทศ และเผยแพร่องค์ความรู้ในรูปแบบต่างๆ เช่น การสาธิตงานช่างฝีมือโขน สาธิตการแสดงโขน การเสวนาความรู้คุณค่าของโขน จัดพิมพ์หนังสือองค์ความรู้เกี่ยวกับโขนฉบับเยาวชน สารคดีโขน คลังข้อมูลโขนในรูปแบบดิจิทัล

3. จัดกิจกรรมสร้างความภาคภูมิใจด้วยการยกย่องเชิดชูเกียรติให้แก่บุคคล องค์กรผู้ทำคุณประโยชน์ต่อวงการโขน

4. จัดงานมหกรรมการแสดงโขน ทั้งในส่วนกลางและส่วนภูมิภาค เฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ในรัชกาลที่ 9 เป็นต้น

โขนไทย
ภาพจาก sanook.com

โขนกัมพูชา ก็ได้ขึ้นทะเบียนมรดกโลก

ก่อนหน้าโขนไทย ทางยูเนสโกได้พิจารณาขึ้นทะเบียน “ละคอนโขน” ของกัมพูชา เป็น มรดกโลกเชิงวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ ซึ่งจำเป็นต้องได้รับการคุ้มครองอย่างเร่งด่วน ในระหว่างการประชุมประจำปีของคณะกรรมการระหว่างประเทศว่าด้วยการให้ความคุ้มครองมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ ซึ่งมีขึ้นที่ประเทศมอริเชียสเมื่อวันที่ 28 พฤศจิกายน 2561

ทางรัฐบาล บุคคลสำคัญ และสื่อมวลชนในกัมพูชาต่างออกมาแสดงความยินดี และภาคภูมิใจในข่าวดีที่ได้รับ อาทิ

  • สมเด็จฯฮุน เซน นายกรัฐมนตรีกัมพูชา โพสต์แสดงความเห็นในหน้าเฟซบุ๊กเพจ ยกย่องการตัดสินใจดังกล่าว โดยระบุว่า “ถือเป็นความภาคภูมิใจครั้งใหญ่ของชาติ ซึ่งเกิดขึ้นได้เพราะความพยายามร่วมกันของรัฐบาล, ศิลปินในท้องถิ่นและภาคประชาสังคม ภายใต้การผลักดันจากสาธารณชน นำมาซึ่งผลสำเร็จของเราในครั้งนี้”
  • นายโนรัก สัตยา ไท โฆษกของกระทรวงวัฒนธรรมและวิจิตรศิลป์ ของกัมพูชา กล่าวว่า ความพยายามของกระทรวงฯ ประสบผลสำเร็จและถือเป็นความภูมิใจของคนกัมพูชาทั้งประเทศ หลังจากขึ้นทะเบียนแล้ว เราจะได้รับการสนับสนุนจากยูเนสโก ซึ่งรวมถึงเงินทุนสำหรับการอนุรักษ์ประเพณีนี้ไว้ ยูเนสโก จะช่วยส่งเสริมวัฒนธรรมของกัมพูชาและส่งเสริมการละเล่นนี้ออกไปทั่วโลกอีกด้วย
  • ขแมร์ไทม์ส รายงานว่าในช่วงก่อนหน้านี้ไม่นาน ชาวกัมพูชาและไทยทะเลาะกันผ่านอินเตอร์เน็ต หลังจากทางการไทยประกาศว่าเตรียมขอให้ยูเนสโกให้คำรับรองว่าโขนเป็นของประเทศไทย โดยระบุเอาไว้ด้วยว่า โขน กับละคอนโขนมีความคล้ายคลึงกัน ต่างอยู่บนพื้นฐานของมหากาพย์ รามายณะ ของอินเดีย และมีการใช้ผู้เล่นสวมหน้ากาก (หัวโขน) บอกเล่าเรื่องราวผ่านท่าเต้น

ส่วนที่หลายๆ คนยังมีความสงสัยว่าการขึ้นทะเบียนโขนของไทยกับกัมพูชา จะเป็นการซ้ำซ้อนหรือไม่?

“ไม่ถือว่าเป็นการขึ้นทะเบียนซ้ำซ้อนกับการขึ้นทะเบียนการแสดงโขนในประเทศไทย เนื่องจากการขึ้นทะเบียนมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้เป็นความภาคภูมิใจของประเทศที่นำเสนอให้ขึ้นทะเบียนไม่ใช่การจดลิขสิทธ์หรือการแสดงความเป็นเจ้าของ ที่สำคัญการแสดงโขนของกัมพูชาและการแสดงโขนในประเทศไทยต่างมีแบบแผนที่มีเอกลักษณ์เป็นของตนเองและเป็นเครื่องแสดงความภาคภูมิของประเทศ” รมว.วัฒนธรรม กล่าวเพิ่มเติม

หลังจากนี้คณะกรรมการมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมเตรียมเสนอมรดกภูมิปัญญาของไทยเสนอต่อยูเนสโกเพื่อขึ้นบัญชีมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของมนุษยชาติในปีต่อไป ได้แก่ นวดแผนไทย โนรา เป็นต้น ชาวไทยมาร่วมลุ้น ร่วมเชียร์กันต่อนะคะ เพราะศิลปวัฒนธรรมเหล่านี้จะช่วยสร้างชื่อเสียง และเป็นการกระตุ้นการท่องเที่ยวไปในตัว
ขอบคุณข้อมูลจาก https://www.thairath.co.th/content/1433148 และ https://www.prachachat.net/aseanaec/news-258046

avatar
by EYELINER
เป็นนักเขียนไม่ใช่เรื่องยาก แต่จะเป็นนักเขียนที่ดีก็ไม่ง่าย นี่คือเหตุผลที่เรายังวิ่งวุ่นทุกเช้า มือขวาพลิกหนังสือพิมพ์ มือซ้ายก็ไถจอโทรศัพท์อัพเดทเรื่องราวของชาวโลก เหนื่อยหน่อยแต่ก็ต้องทำ เพราะอยากเป็นตำนาน

เรื่องที่คุณอาจสนใจ

loading icon