สัญญาณที่บอกว่า คุณเสี่ยงที่จะเป็นโรคซึมเศร้า

posted: 2 years ago
34,379 views
สัญญาณที่บอกว่า คุณเสี่ยงที่จะเป็นโรคซึมเศร้า

comments

แรกเริ่มเดิมทีความกลัวเป็นสัญชาตญาณแรกที่ทำให้มนุษย์เอาชีวิตรอดเพื่อดำรงเผ่าพันธุ์เอาไว้ได้ ใช่ว่ามนุษย์มีอารมณ์เดียวเสียเมื่อไหร่ ยังมีความสุข ความโกรธ ความตื้นตันใจ  รวมไปถึงความโศกเศร้าด้วย ซึ่งมนุษย์ขึ้นชื่อว่าเป็นสัตว์สังคม การเอาชีวิตรอดในแต่ละครั้งไม่อาจทำเพียงคนเดียวได้ อารมณ์อื่นๆ จึงเกิดขึ้นมาเพื่อให้สัตว์สังคมรู้จักใส่ใจกันและกัน

โดยความสุขเกิดขึ้นเพื่อชีวิตจะได้ดำเนินต่อไป ความโกรธเป็นสิ่งที่แสดงออกมาให้คนอื่นรับรู้ว่ากำลังไม่พอใจอะไรบางอย่าง ความตื้นตันใจทำให้มนุษย์รู้สึกว่าชีวิตยังมีความสำคัญ ความเศร้า คือความรู้สึกไม่ชอบในสิ่งที่ตัวเองทำลงไป ถ้าไม่มีความเศร้า ก็ยากที่จะรู้สึกว่าอยากแก้ไข หรือพยายามเปลี่ยแปลงสิ่งที่ไม่ดี และความเศร้าเป็นอันตรายต่อชีวิต


อาการเศร้ากับโรคซึมเศร้าไม่ได้เหมือนกันนะ

จริงๆ แล้วความเศร้าเป็นอาการปกติที่เกิดขึ้นได้กับทุกคน มันคืออารมณ์ที่เจอด้วยตัวเองและไม่มีทางหนีพ้น ความเศร้าอาจจะถูกกระตุ้นด้วยอะไรหลายอย่าง เช่น ความเครียดที่ถาโถม ถ้ามีอะไรเปลี่ยนแปลงไปแน่นอนว่าเราจะต้องเศร้าเพราะมันเป็นสภาวะทางอารมณ์

แต่โรคซึมเศร้าเกิดจากความเครียดที่ก่อตัวขึ้น บางทีกินยาคลายเครียดก็ไม่หาย อาจส่งผลให้ทำอะไรร้ายๆ ต่อชีวิตอย่างการกรีดแขน โรคซึมเศร้าจะยังวนเวียนอยู่ในชีวิต และทำให้ทุกอย่างน่าพอใจน้อยลง เป็นสัญญาณแรกเริ่มที่อาจนำไปสู่การฆ่าตัวตายก็ได้

สาเหตุที่ทำให้เกิดโรคซึมเศร้า

อย่างที่ทุกคนรู้กันดีว่า อาการเศร้าน่ากลัว แต่โรคซึมเศร้าน่ากลัวกว่ามากๆ เพราะอาจทำให้คนที่ตกอยู่ในสภาวะนั้น เกิดโรคเครียด อาจทำร้ายตัวเอง หรือทำอะไรก็ตามที่ทำให้หมดลมหายใจไปเลย ซึ่งปัจจัยหลักที่ทำให้เกิดขึ้น คือ

  1. ปัจจัยทางชีวภาพหรือพันธุกรรม เนื่องจากมีการเปลี่ยนแปลงของสารเคมีในสมอง  เช่น ความผันผวนของระดับฮอร์โมน 
  2. ปัจจัยทางอารมณ์ เป็นผลมาจากความตึงเครียด โรคเครียดที่ต้องกินยาคลายเครีด อาจเป็นภาวะจากวัยเด็ก อย่างเรื่องเครียดในครอบครัว ปัญหาความรุนแรงในครอบครัว เหตุการณ์สะเทือนใจที่รุนแรงไม่อาจลืมไปได้ เป็นต้น

 


 

โรคซึมเศร้า

สัญญาณที่บ่งบอกว่านี่คือโรคซึมเศร้า

การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นกับภาวะซึมเศร้านั้น จะไม่โพลงพลางปรากฎให้เห็นชัดภายในครั้งเดียว แต่มันจะบ่มเพาะในความรู้สึกที่มีภาวะเหล่านั้น ซึ่งขึ้นอยู่กับผู้ที่ตกอยู่ในสภาวะนั้นมีเหตุการณ์อะไรมากระทบกระทั่งหรือไม่ ซึ่งสัญญาณที่ว่า คือ

1. อารมณ์ที่เปลี่ยนแปลงไป 

จากเดิมที่ร่าเริงมากมาย รู้จักมองโลกในแง่ดี ไม่มีต้องพึ่งยาแก้เครียด อาจกลายเป็นคนเศร้าหดหู่ สะเทือนใจกับเรื่องอะไรง่ายๆ ร้องไห้บ่อย เบื่อหน่ายกับทุกสิ่งอย่าง กลายเป็นคนอารมณ์ร้าย ไม่ใจเย็นเหมือนเมื่อก่อน

2. ความคิดเปลี่ยนไป

มองทุกอย่างเป็นด้านลบ มองความล้มเหลวของตัวเองคือความผิดพลาดทุกอย่างในชีวิต หันไปทางไหนชีวิตก็แย่ไปหมด มองอนาคตไม่เจอ รู้สึกว่าตัวเองไร้ค่า ทรมานจิตใจ ไม่สร้างแรงบันดาลใจให้ตัวเอง สิ่งเหล่านี้ทำให้นึกถึงเรื่องการตายอยู่บ่อยๆ

3. สมาธิความจำแย่ลง

หลงลืมง่ายกับเรื่องอะไรใหม่ๆ วางของที่ไหนก็นึกไม่ออกจิตใจเหม่อลอยไม่อยู่กับตัวเอง ทำอะไรไม่ได้เพราะไม่มีสมาธิ ประสิทธิภาพการทำอะไรก็ตามลดลงอย่างเห็นได้ชัด

4. มีอาการทางร่างกายต่างๆ

เมื่อโรคเครียดมากล้ำกรายชีวิตส่งผลให้ต้องพึ่งยาแก้เครียด หรือยานอนหลับ บางทีก็รู้สึกอ่อนเพลียเพราะนอนไม่พอ หมดเรี่ยวแรงจนไม่อยากจะทำอะไร เบื่ออาหาร ส่งผลให้สภาพร่างกายย่ำแย่ อย่าง ปวดหัวหนักๆ ปวดเมื่อยตามตัว

5. ความสัมพันธ์ที่เปลี่ยนไป

อย่างที่กล่าวไปข้างต้นว่า ผู้มีภาวะซึมเศร้าจะดูไม่ร่าเริง แจ่มใส เก็บตัวมากขึ้นกว่าเดิม ไม่ค่อยพูดจากับใคร บางคนอาจจะน้อยใจง่าย อ่อนไหวง่าย หรือไม่ก็เปลี่ยนเป็นคนละคน หงุดหงิดบ่อยกว่าเดิม หรือมีสองอารมณ์ในคนเดียวกัน

6. การงานแย่ลง

มีความรับผิดชอบน้อยลง ทำอะไรก็เชื่องช้าไปหมดซะทุกอย่าง หรือทำลวกๆ ให้ทุกอย่างผ่านไป หรือเกิดการฝืนใจให้ทำต่อ ไปๆ มาๆ เกิดโรคเรียด หมดพลังในชีวิตจนบางทีคิดสั้นอยากหยิบมีดมากรีดแขนตัวเอง



โรคซึมเศร้า

แล้วจะรู้ได้ไงว่าเป็นโรคซึมเศร้า?

การสังเกตตัวเองในทุกวัน หรือทุกครั้งที่พอจะทำได้นั้นเป็นสิ่งที่ดี อย่างเช่น วันนี้ใช้เงินไปเท่าไหร่แล้วนะ? กินข้าวไปกี่มื้อแล้วนะ? หรืออะไรก็ตามแต่ เพราะมันทำให้รู้ตัวว่าในชีวิตเราทำอะไรไปแล้วบ้าง หรือยังไม่ได้อะไรไปบ้าง

ซึ่งภาวะซึมเศร้าหรือความเครียด ก็ควรจะได้รับการสังเกตเหมือนกัน บางคนไม่ใส่ใจถึงเหตุผลว่าทำไมมันเกิดขึ้นในตัวเรา ทั้งที่มันกำลังบั่นทอนความสุขในตัวเราลงเรื่อยๆ อย่างที่กล่าวไปข้างต้นว่าภาวะซึมเศร้า กับอาการเศร้าไม่เหมือนกัน สังเกตอย่างไร มาดูกัน

1. ยังเพลิดเพลินกับสิ่งที่ชอบได้หรือเปล่า

  • ถ้าเป็นความเศร้า :

ต่อให้รู้สึกเศร้ามากแค่ไหน แต่ถ้ายังมีความสุข หลุดยิ้ม หรือเพลิดเพลินกับสิ่งที่ชอบตรงหน้าได้ อย่างดูการ์ตูน อ่านหนังสือ ดูภาพยนตร์ ดูซีรีส์เกาหลี นั่นคือความเศร้า

  • ถ้าเป็นภาวะซึมเศร้า :

มันจะสูญสิ้นความยินดี หรือไม่สนใจอะไรบนโลกใบนี้แล้ว แม้ว่าสิ่งตรงหน้าจะเป็นกิจกรรมที่โปรดปรานมากก็ตามแต่ ไม่ตื่นเต้น ไม่สนใจ

2. เคยลองวิจารณ์ตัวเองบ้างไหม

  • ถ้าเป็นความเศร้า :

เกิดวันหนึ่งลองคิดว่าตัวเราทำงานแย่ลงหรือเปล่า ละเลยในหน้าที่ตัวเอง ความรู้สึกผิดจะเกิดขึ้นในใจ ความรู้สึกแย่ก็ตามมา แต่จะรู้สึกว่าชีวิตไม่ได้ไร้ค่าอะไรขนาดนั้น หนทางข้างหน้า หรือวิธีแก้ไขให้มันดีขึ้นยังมี

  • ถ้าเป็นภาวะซึมเศร้า : 

แน่นอนว่าคนที่ตกอยู่ในภาวะนั้นจะโทษตัวเอง หรือตำหนิว่าตัวเองเป็นคนไม่ดี กดดันตัวเองว่าทำไมถึงทำไม่ได้ รู้สึกว่าความผิดพลาดทั้งหมดเป็นของตัวเอง หรือคิดว่าตัวเองเป็นคนไร้ค่า ไม่มีประโยชน์อะไรกับโลกใบนี้

3. อยากทำร้ายตัวเองบ้างหรือเปล่า

  • ถ้าเป็นความเศร้า :

ความคิดที่อยากฆ่าตัวตาย ไม่ว่าจะด้วยวิธีใดก็ตามอาจจะอยู่ในระดับปกติ อาจจะมีบ้างที่คิดสั้นอยากฆ่าตัวตาย แต่ถ้าได้ระบายมันออกมากับคนที่ไว้ใจ หรือคนในครอบครัว ก็อาจจะมีอาการดีขึ้น

  • ถ้าเป็นภาวะซึมเศร้า :

ไม่ต้องสืบเสียให้ยาก ถ้าเรื่องคิดฆ่าตัวตายมันอาจจะไม่เกิดขึ้นในทันทีทันใด ไม่วู่วาม หรือใจร้อน แต่บุคคลเหล่านี้อาจจะวางแผนมาไว้สักระยะหนึ่งว่าชีวิตมันไม่มีค่าจริงๆ แล้วสินะ หรืออะไรต่างๆ นานาที่วิ่งอยู่ในหัวว่าตัวเองควรจะไปจากโลกนี้ เวลานั้น ยาคลายเครียดก็คงช่วยไม่ได้แล้ว


โรคซึมเศร้า

แบบทดสอบเพื่อประเมินตัวเอง

สำหรับใครที่มีเพื่อนคอยเตือนกันและกัน หรือสังเกตกันและกันก็ย่อมเป็นสิ่งที่ดี แต่บางคนไม่คิดจะบอกใคร หรือเก็บงำความรู้สึกต่างๆ ไว้ภายใน ซึ่งกรมสุขภาพจิตได้มีแบบทดสอบมากมาย เพื่อประเมินหรือสังเกตว่าสภาวะที่เกิดขึ้นในตัวของเรามีอะไรบ้าง

อาการซึมเศร้ามีตั้งแต่อาการน้อยนิดที่เกิดขึ้นในชีวิตประจำวัน ไปถึงเรื่องใหญ่โตมโหราฬ บางคนอาจจะแค่เบื่อหน่ายในชีวิต ซึ่งแบบทดสอบ หรือแบบสอบถามภาวะอารมณ์เศร้า (Patient Health Questionnaire) ของ กรมสุขภาพจิต มีทั้ง

เป็นแบบสอบถามที่ช่วยประเมินว่า ผู้ตอบมีสภาวะซึมเศร้าหรือไม่ ถ้ามีแล้วมันรุนแรงหรือน้อยเพียงใด เพื่ออย่างน้อยเป็นการป้องกันในแรกเริ่มนั่นเอง


 

โรคซึมเศร้าประกันสุขภาพคุ้มครองไหม? 

โรคซึมเศร้าเป็นหนึ่งโรคที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพของจิตใจ ซึ่งประกันสุขภาพเองก็มีข้อจำกัดในเรื่องของความคุ้มครองเหมือนกัน ซึ่งโรคร้ายแรงที่คุ้มครองก็มี ถ้าคุณมีโรคประจำตัวอื่นๆ มาก่อนจะถือ กรมธรรม์ประกันสุขภาพ ก็จะไม่รับผิดชอบ (หรืออาจจะรับผิดชอบแต่ว่าค่าเบี้ยจะสูงขึ้นไปอีก)

แต่มีข้อหนึ่งเขียนกำกับไว้ในเงื่อนไขอย่างชัดเจนว่า “จะไม่คุ้มครองการพยายามฆ่าตัวตาย หรือทำร้ายตัวเอง” ถ้าผู้มีสภาวะซึมเศร้าเกิดคิดสั้นขึ้นมา แล้วทำร้ายตัวเอง ก็เท่ากับว่าผิดเงื่อนไขที่ระบุไว้ในสัญญากรมธรรม์ เท่ากับว่าประกันสุขภาพก็จะไม่ให้ความคุ้มครอง

โรคซึมเศร้า หรือภาวะซึมเศร้า ที่มีต้นสายปลายเหตุมาจากโรคเครียด จนทำให้บางทีคิดสั้นเกือบจะฆ่าตัวตายด้วยการกระโดดตึกสูง หรือใช้ของใกล้ตัวอย่างมีดกรีดแขนนั้นน่ากลัว ซึ่งโรคซึมเศร้ามีโอกาสเกิดขึ้นได้กับทุกเพศ ทุกวัย

การหมั่นสังเกตตัวเอง คนในครอบครัว หรือเพื่อนว่ามีพฤติกรรมแปลกหรือเปลี่ยนแปลงว่าจะเข้าข่ายภาวะซึมเศร้าหรือไม่เป็นสิ่งที่ดี เพราะอย่างน้อยคนที่ตกอยู่ในสภาวะซึมเศร้าจะได้รับรู้ว่ายังมีคนคอยรับฟัง อยู่ข้างๆ ไม่คิดจะทิ้งไปไหน 


avatar
by 9 Tails
เนกอยา กอเนกอ
เรื่องที่คุณอาจสนใจ
loading icon